DÜNYA ŞARAP ÜRETİM ve TÜKETİMİNDE SON YILLARDA YAŞANAN GELİŞMELER

Önceki yıllarda olduğu gibi, Avrupa Birliği içinde yer alan bağların miktarı, Avrupa komisyonun yayınladığı bağ alanlarının sınırlandırılmasını esas alan bir yönetmeliğe rağmen fazla etkilenmiştir.  Bu durum yine de Avrupa bağlarının uzun dönemde alan bakımından dengede kalacağı anlamına gelmektedir. Eldeki mevcut veriler 2012 – 2013 yılları arasında, Portekiz, Romanya, Yunan ve Avusturya bağ alanlarında bir önceki yıllardaki hasat ile karşılaştırıldığında alan olarak sabit bir durumun olduğu öngörülürken,  İspanya ve İtalya’daki geniş bağ alanlarında beklenildiği gibi bir düşüş olduğu gözlemlenmektedir.
2012 – 2013 yılları arasında geçmişte elde edilen verilere göre, bağ alanlarının 10000 ha ile 20000 ha arasında bir düşüş olduğunu göstermiştir. 2011 – 2012 yılları arasında ise aşağı yukarı 36000 ha lık bir azalmadan 2 kat daha az olduğu saptanmıştır. 
 
Güney yarımküre ve Amerika'da bağ alanlarının gelişiminin azalması
 
Güney yarım küre ve Amerika’da tüm dikili alanların büyüme oranları 2000’li yılların gözlenen verileri ile karşılaştırıldığında,  yavaş bir büyümenin söz konusu olduğu fakat daha yakın zamana kadar bu büyümenin durağan kaldığı saptanmıştır. Bu aşamada akla gelen soru 2012 – 2013 yılları arasında bu trendin devam edip etmediğidir. Aslında, 2011 – 2012 yılları arasında Güney Amerika bağları artmaya devam etmiştir. Arjantin, Şili ve Brezilya bağ alanlarında görülen artış düşük bir oranda olsa bile,  2012-2013 yılları arasında Şili’deki bağ alanlarından elde edilen son veriler bu artışın durağan hale geleceğini ortaya koymuştur. 2006 yılından beri Güney Afrika bağ alanları yavaş da olsa giderek küçülmeye devam etmektedir bununla birlikte arasında Avusturalya’nın 2011-2012 bağ alanı verileri şaraplık bağların miktarı açışından devamlı olarak bir düşüşü göstermektedir.
 
Güney Yarım Küre ve Amerika’daki bağ alanlarında bir düşüşün ön görülmesinden dolayı mevcut durum şu şekilde değerlendirilebilir;
-          Bir tarafta, 2011- 2012 yılları arasında Kuzey Amerika bağ alanlarında bir durağanlık,
-        Ve diğer bir tarafta da, 2012 – 2013 yılları arasında Yeni Zelanda bağ alanlarında küçük bir gelişime söz konusudur. 
 
Dünya bağ alanlarında düşüş devam edebilir
 
Böylece, 2012 – 2013 yılları arasında Çin’deki bağ alanlarının gelişimi, özellikle şaraplık bağlar azalmaya ya da sabit kalmaya bununla birlikte Türkiye’deki bağ alanları azalmaya devam ederse, Avrupa ve Amerika kıtası da düşünüldüğünde dünya bağ alanlarında azalma devam edebilir. Fakat özellikle 2011 -2012 yılları arasında Avrupa bağlarında olan azalmanın etkileri kendisini ileride yavaş seyreden bir üretim düşüşü olarak da gösterebilir. 
 
Dünyada 2013 yılı şarap üretimi
 
Yapılan tahminler 2013 yılı şarap üretiminin 2012 yılına göre %10 kadar daha fazla olacağı ve 276,5 ile 285,4 milyon hl arasında gerçekleşebileceği yönündedir. 2012 yılı şarap üretimi 258,3 Mhl ile oldukça düşük bir yıl olarak göze çarpmaktadır. 2013 yılı ortalamanın üzerinde bir yıl olup buna yakın bir üretimi ise son zamanlarda 2006 yılında 282,6 Mhl ile görmekteyiz. Ancak 2006 yılında dünya bağ alanları da 7.799.000 ha kadardı ve 2013 yılına göre tahminen 300.000 ha daha fazlaydı bu da göz ardı edilmemesi gereken bir konudur.
Grafik 1: Dünya şarap üretim trendi
 
Avrupa Birliği ülkelerinin durumu

 
Grafik 1’de de görüldüğü gibi 2007-2011 yılları arasında geçen beş yıllık dönemde ortalama seviyelerde gerçekleşen şarap üretiminin ardından 2012 yılında önemli bir düşüş yaşanmıştı, 2013 yılında ise bağ alanlarında meydana gelen önemli azalmalara rağmen şarap üretiminin daha yüksek olacağı tahmin edilmektedir. Bu değişimler önümüzdeki yıllarda da devam edecek gibi görülmektedir. Avrupa Birliğindeki önemli şarap üretici ülkelere da bakıldığında hemen hemen hepsinde 2012 yılına göre bir artışın olduğu gözlemlenmektedir. Özellikle İspanya da 2012 yılına göre yaklaşık 40 Mhl lik bir üretimin olacağı tahmin edilmekte ve bu normal üretim yıllarına göre 5-6 Mhl kadar daha fazla bir miktardır. Yeni üyelerden Romanya incelendiğinde ise son yıllarda çok düşük üretim seviyeleri yaşayan bu ülke 2012 yılına göre %79’luk bir üretim artışı gerçekleştirmiş ancak bu normal üretim potansiyelinin 6 Mhl olduğu düşünülürse yine de düşük bir üretim miktarıdır.
 
2013 yılı için Avrupa Birliğinin en önde gelen şarap üreticilerinden Fransa’da da 44 Mha lik bir üretim tahmin edilmekte ve bu üretim 2012 yılına göre %7’lik bir artışa işaret etmektedir. Portekiz’de de %7 civarında bir artış gözlemlenmekte ve 2013 yılında 6,7 Mhl lik bir üretimin olacağı tahmin edilmektedir.
 
İtalya’da ise 2012 yılında 2011 yılına göre küçük bir artış olmasına rağmen yine de ortalama bir sezon geçirilmişti, 2013 yılında ise 2012 yılına göre %2’lik bir artış beklenmekte ve üretimin 45 Mhl civarında gerçekleşmesi beklenmektedir. Diğer Avrupa Birliği ülkelerinden Almanya’da şarap üretimi istikrarlı olup yine 9 Mhl civarında gerçekleşmiştir. Yunanistan’da ise ortalama üretimlerinin üzerinde bir rekolte gerçekleşmiş olup son birlik üyesi Hırvatistan’da ise 1,4 Mhl üretimin olması beklenmektedir.
 
Sonuç olarak 28 Avrupa Birliği üyesi ülkede toplam olarak şarap üretimi 163,9 Mhl olmakta ve normal bir yıl olan 2012 yılına göre %11’lik artış kaydedilmektedir. Bu üretim miktarı 164,9 Mhl lik 2009 yılıyla da oldukça benzeşmektedir.
 
Tablo 1: Ülkeler itibariyle dünya şarap üretimi (1000 hl) (1 Mhl'den fazla üretimi olan ülkeler)
Avrupa Birliği dışındaki ülkeler
Avrupa Birliğinin dışında kalan ülkelerdeki şarap üretimi 2008-2012 yılları arasında oldukça durağan bir seyir izlemektedir. 2013 yılının tahmini rakamlarına bakıldığında 7 Mhl’lik bir fazla üretim beklenilmekte ve bu 2012 yılına göre %12’lik bir artışa tekabül etmektedir.
 
ABD şarap üretim miktarlarında özellikle de Californiya’da 2013 yılı için 2012 yılına göre açık bir üretim artışı olacağı görülmektedir. 2012 yılında ABD’nin şarap üretim miktarı 20,5 Mhl olmuş ve 2013 yılı üretim miktarı ise 22 Mhl olarak tahmin edilmektedir.
 
Güney Amerika özellikle Brezilya’da şarap üretiminin 3 Mhl ortalama seviyelerde olması beklenmektedir. Ancak ünümüzdeki süreçte üretimlerini artıracakları düşünülmektedir. Önde gelen üretici ülkelerden Şili’de 12,8 Mhl ile artış devam etmekte ve yeni bir rekor gerçekleşmektedir. Arjantin’de yine üretim artışı sürmekte 2012 yılında 11,8 Mhl’lik üretim miktarından %27’lik artışla 15 Mhl’lik bir üretim miktarına çıkış gözlemlenmektedir.
 
Okyanusya ülkeleri Avustralya ve Yeni Zelanda’nın 2013 yılı üretimlerine bakıldığında sırasıyla 13,5 Mhl ve 2,5 Mhl’lik şarap üretimlerinin 2012 yılına göre kayda değer bir artış gösterdikleri söylenilebilir. Bu ülkelerde 2011-2012 yıllarında önemli miktarlarda alan azaltmasına gidilmesine rağmen meydana gelen üretim artışı büyük önem arz etmektedir.
 
Önemli bir şarap üreticisi olan Güney Afrika Cumhuriyetinde ise 2013 yılı üretimi 11 Mhl olup 2012 yılına göre %3,8’lik artış kaydedilmiştir. Üretimin önümüzdeki süreçte de bu şekilde devam edeceği öngörülmektedir.
 
Dünya'da şarap tüketim seviyelerinde durağanlık
 
İçinde bulunduğumuz döneme kadar elimizde farklı pazarların tüketim seviyeleri hakkında herhangi bir kesin bilgi bulunmamakla birlikte şu an için trend grafikleri incelendiğinde bir durağanlığın olduğu gözlemlenmektedir. (Grafik 2’de) 
Grafik 2: Dünya şarap tüketim trendi
 
Bu finansal dönem içerisinde sektördeki küresel ekonomik krizin etkileri ile 2008 yılından beri bir belirsizlik söz konusudur. Bunun ötesinde 2012 yılındaki düşük tüketim miktarı şarap arz zincirinde bir sıkıntıya sebebiyet vermiştir. Bu nedenle 2013 yılı içerisinde tüketim artışının geri dönüşü çok kolay görünmemektedir. 2010 – 2011 yılları arasındaki tüketim trendinin de buna işaret ettiği görülmektedir. 
Grafik 2: Dünya şarap üretim-tüketim farkı
 
2013 dünya şarap tüketim miktarının 238.4 ile 252.1 Mhl arasında olduğu görülmektedir.
 
Şöyle ki, 2013 yılında 238.4 ile 252.1 Mhl arasında olan dünya şarap tüketim seviyesi değerlendirmeye alacak olursak, şarap üretim ve tüketim miktarları arasındaki fark brendi ve vermut gibi endüstriyel içeceklere gidecek miktarda göz önüne alındığında şimdilik sınırlandırılabilir gibi görülmektedir. 
 
2013 yılında, 2007 yılından beri ilk kez, üretim-tüketim fark seviyesi tahmin edilen endüstriyel ihtiyaçların daha üzerinde olduğu belirlenmiş, 2012 yılında 15.2 milyon hektolitrelik bir üretim-tüketim farkı oluşmuş, bu yıl ise bu farkın 35.7 milyon hektolitre seviyesinde diğer yıllara göre yüksek olacağı tahmin edilmektedir. 
 
Kaynaklar:
 
Faostat istatistikleri, 2013.
OIV istatistikleri ve raporları, 2013.
 

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.

Sabit Ağaoğlu - 08.10.2014 13:00
Sevgili Selçuk veTuğcan'a bu güzel incelemeleri için teşekkürler.