KARABUĞDAY

Fagopyrumesculentum, Kuzukulağıgiller (Polygonaceae) familyasından Fagopyrm cinsine mensup bir bitki türü. Eskiden Polygonum cinsi altında sınıflandırıldığı da olmuştur. Verimliliği buğdaya göre daha düşüktür. %11 protein ve %2 yağ içerir. Bununla birlikte, kurak ve engebeli arazilerde ve serin iklimlerde yetişebilme özeliği vardır. Hızlı ürer ayrıca zararlı otların gelişmesini engeller.
Unu tek başına ekmek yapımına uygun değildir. Yapısı bir tahıldan çok kabuklu yemişe uygunluk göstermektedir. En çok Bağımsız Devletler Topluluğu ve Polonya'da yetiştirilir. Fransa, Kanada ve ABD'de kümes ve çiflik hayvanları yemi olarak kullanılır. Fransa'nın Normandiya bölgesinde karabuğday unundan bir çeşit krep/höşmer yapılır. Rusya'da ve Orta Avrupa'da aşı, tipik bir kırsal kesim yemeğidir. Kore'de yöresel bir peltenin, Japonya'da ise uzmanlık gerektiren, özel restoranlarda sunulan bir çeşit erişte ve çorbasının temel malzemesidir.

Kasha, karabuğdayın kabuğu ayıklanmış ve kavrulmuş halidir. Tam veya öğütülmüş olabilir. Kendine has güçlü ve hafif acı bir fıstıksı tadı vardır. Karabuğday gluten içermez, çölyak hastaları ve gluten allerjisi olanlar için uygundur. İçinde bazı insanlarda allerji yapabilen başka maddeler vardır. İlk haşlama suyunu dökerek elenebildiği söylenir.

Karabuğday Unu Neden Faydalıdır?
 
Karabuğday içerdiği rutin maddesi sayesinde damarların esnemesine yardımcı olur ve damar tıkanıklığını giderir, kolesterolü düşürür. Düzenli kullanıldığı takdirde zayıflama konusunda ve ileri yaştaki bireylerde bile kan basıncını düşürmede de etkilidir.
 
Karabuğday aynı zamanda rutine benzeyen P vitaminini içerir ve vücuda giren diğer vitaminlerin emilimini hızlandırır. P vitamini vücuda alınan C vitaminini desteklemesinin yanı sıra, kılcal damarların korunmasında ve güçlenmesinde de etkilidir. Diğer yandan buğday ve pirince oranla iki kat daha fazla lysine maddesi içeren karabuğday, iyi bir protein kaynağıdır. Aminoasitler, B1 ve B2 vitaminleri açısından da zengindir. Karabuğday ununda tansiyon ve kansızlıkla mücadele eden demir, fosfor, potasyum ve magnezyum fazlasıyla mevcuttur. Aynı zamanda içerdiği choline maddesi sayesinde karaciğer dostudur. Hem eriyen hem de erimeyen lifler içerdiğinden, açlık duygusuyla baş edilmesinde yardımcıdır. Bağırsakları uyararak hareketlerini güçlendirir ve kanseri önlemede en az sebzeler ve meyveler kadar başarılıdır. Kendisi gibi protein barındıran diğer tahıllardan farklı olarak, vücutta yağ birikmesine engel olur. Bir diğer önemli özelliği de gluten içermemesidir ve gluten hazmedemeyen çölyak hastalarının rahatlıkla tüketebileceği bir besindir.
 
Karabuğday nasıl tüketilmeli?
 
  • Her öğünde rahatlıkla tüketilebilir.
  • Hemen her markette ve fırında karabuğday ekmeği kolaylıkla bulunabilir.
  • Karabuğday tohumu haşlanarak tüketilebilir.
  • Domates, salatalık gibi sebzelerle karıştırılarak tüketilebilir.
  • Yağsız yoğurt veya süt ile eşliğinde yenebilir.
  • Rendelenmiş elma ve tarçınla birlikte lezzetli ve tok tutacak bir tatlı elde edilebilir.
Karabuğday aşağıda belirtilen besinsel ve sağlık yararlarına sahiptir:

1. Karabuğday flavonoid rutin içeren vitaminler ihtiva eder. Rutin’in kandaki kolesterolü azaltıcı etkisi ve damarlara esneklik ve güç kazandırdığı bilinmektedir. Buna ilaveten yüksek kan basincını önleyici bir etkisi de vardır. Rutin’in etkisi vitamin C ilavesiyle daha da arttırılabilir.
2. Karabuğday insan vücudunda istenmeyen kolesterolün azaltılmasında etkilidir. Karabuğday’daki Steroller kan serumunda kolesterol artışını engeller.
3. Japon araştırmacılar karabuğdayın vücudu rahatlattığını, iltihaplanmayı, aşırı terlemeyi, burun kanamasını iyileştirdiğini ve önlediğini ve bağırsakların fonksiyonlarının iyi bir şekilde devamlılığını sağladığını bildirmişlerdir.
4. Karabuğday unu raf ömrünün artmasi için hafif bir ısıl işleme ihtiyaç duyar.
5.İnsan vücudu karabuğdayda bulunan proteinin % 74’ünü kullanabilir. Diğer bazı gıdalar da yüksek proteine sahiptir ancak çoğu yüksek oranda da yağ ihtiva eder. Oysa, karabuğday hemen hemen yağsızdır.
6. Karabuğday’da gluten bulunmaz. Gluten çölyak hastaları için bir problemdir. Çünkü bu hastaların gluteni hazmetleri mümkün değildir. Eğer bu hastalar gluten ihtiva eden gıdalar yemeye devam ederlerse bağırsak duvarları iltihaplanır ve besinlerin absorbsiyonu mümkün olmaz. Daha ileri safhalarda ishal, gaz, şişkinlik, kramp ve ağrı oluşabilir.
7. Karabuğday mükemmel bir aminoasit kompozisyonuna sahiptir ve temel sekiz aminoasitin tümünü ihtiva etmesi dolayısıyla insan beslenmesi için iyi bir seçimdir. Tam bir protein olmaya çok yakın bir gıdadır. Lysine çok yüksek oranda bulunur. Bu oran bugday ve beyaz pirinçtekinin iki katı kadardır.
8. Karabuğday önemli miktarlarda B1 ve B2 vitamini ihtiva eder. B1 vitamininin sinirlerin çalışmasını kolaylaştırıcı bir etkisi vardır. B2 vitamini ise yağların işlevlerinde yardımcıdır. Günde 100 gr karabuğday tüketimi yetişkin bir insanın günlük Vitamin B1 ihtiyacinin % 40’ını karşılar.
9. Potasyum, magnezyum, fosfor ve demir karabuğday ununda bol miktarda bulunur. Demir diğer tahıllarda olduğundan daha yüksektir. Bu mineraller yüksek tansiyon ve kansızlıkta çok önemli bir role sahiptirler.
10. Karabuğday karaciğerin çalışmasını kolaylaştıran ‘choline’ ihtiva eder.
11. Karabuğday az miktarda yumurta, tavuk ya da sebzelerle birlikte tüketilirse ideal dengeli ve besleyici bir yemek yenilmiş demektir.
12. Bunlara ilaveten, karabuğday düzenli olarak, günde 30 gr. Tüketilirse, yaş ve kilo önem taşımadan, yüksek kan basıncını düşürdüğü tespit edilmiştir. (Jiang et al. 1995).
Karabuğdayın sağlığımıza büyük faydaları vardır:
 
Karabuğdayla beslenme ile yüksek kan basıncı ve yüksek kolesterol riskinin azalması arasında bir bağlantı vardır. Karabuğdaya beslenmelerinde fazlaca yer veren (günde 100 gr.) 805 Çinli üzerinde yapılan araştırmada karabuğday tüketimi ile düşük toplam kolesterol, düşük oranda LDL (LDL kalp hastaliklari riskini artirir) ve de yüksek HDL arasında bir bağlantı olduğu tespit edilmiştir.

Karabuğdayın yararı, etkileri içerdiği zengin flavonoidler özellikle Rutin'den kaynaklanmaktadır. Flavonoid'ler, fitokimyasallar olup antioksidanlar gibi davranarak ve C vitamininin etkisini genişletmek suretiyle hastalıklara karşı korurlar. Karabuğdayın kandaki yağ düşürücü etkisi büyük oranda Rutin ve diger flavonoid bileşikler sayesinde gerçekleşmektedir. Bu bileşikler kan dolaşımının devamlılığına yardım eder. Bir kase karabuğdayda yaklaşık 86 gr. magnezyum vardir. Magnezyum kan damarlarını rahatlatır. Kan basıncını düşürerek besinlerin dağılımını ve kan akışını düzenler.

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.

nurdan - 25.10.2015 08:47
bilgilendirdiğiniz için çok tşkler
Hüseyin Peker - 07.01.2015 11:26
Nevin hanımın konu hakkındaki bilgilendirmesi bizlerin karabuğdayı tanımamıza ve neden kullanmamız gerektiği hakkında yeteri kadar açıklık getirmiştir.Çalışmalardan dolayı teşekkür ederim.Bir sonraki çalışmanızı bekliyorum.
BAŞAK alabalık - 06.01.2015 21:12
Karabuğday benim için aslında farklı şekillerde kullanıp sadece faydalı olduğunu bilip tüketmeye özen gösterdiğim bir gıdaydı, o faydaları ne araştırdım ne de bu kadar detaylı ve güzel bir anlatımla karşılaştım, artık o faydaların neler olduğuna dair inceliklerini bilerek yiyeceğim.Harika bir yazı bu önemli bilgiler için teşekkürler Nevin hnm, bir sonraki yazınızı merakla bekleyeceğim, sevgiler.
Tugce - 06.01.2015 20:17
Karabugday ile ilgili arastima yaparken onume cikan bu yazi sayesinde ogrenmek istedigim bir sok seyi ogrendim. Bir cok faydasini bildigim karabugdayin aslinda daha degerli bir bitki oldugunu ogrendim. Soframda her daim bulundurmaya calisacagim. Tesekkurler bu kapsamli yazi icin,emeginize saglik.
Sumeyra Uygur - 06.01.2015 18:14
Nevin ablacim ; Emegine sağlık. Karabuğday hakkinda bilmedigimiz bir çok detayi öğrenmiş olduk.Cok tesekkurler.
Serap Balcı - 05.01.2015 23:43
Çok faydalı bilgiler edindim, teşekkür
çiğdem sartakhan - 05.01.2015 00:21
harika bir sunum..emeğinize sağlık..teşekkürler.
levent güneş - 04.01.2015 21:58
emeğine sğlık
onur karakaş - 03.01.2015 17:28
Yararlı Bilgiler teşekkür