Alternatif besin, yem ve protein kaynağı olarak "Böcekler"

Günümüz araştırmacıları 2050 ve ileriki yıllarında dünya nüfusunun çok artması buna karşın tarım arazilerinin azalması, ekolojik değişiklikler gibi önemli nedenlerden dolayı yeni trendlerin doğacağı ve yeni besin kaynaklarına gerek duyulacağı tezini savunmakta.

Mevcut ekosistemlerde artan gıda ve yem ihtiyacını ile artan protein ihtiyacını karşılamanın her geçen gün daha da zorlaşacağı kaçınılmazdır. Bunun nedenleri arasında da tarım arazisi, su, orman, hayvancılık, kümes hayvanları, balık ve biyolojik çeşitlilik kaynaklarının yanı sıra besin ve enerji kıtlığının artması ön plandadır. Geleceğe dair bu tahminler insanoğlunu farklı yollara itmeye neden olmuştur.

Gelişmiş ülkeler tüm dünyadaki insanların beslenme alışkanlıkları üzerine bir çok araştırmalar yapmışlar, özellikle uzak doğu ve az bilinen yerli kabilelerin beslenme alışkanlıklarını incelemişler ve hayvanların beslenmesi üzerine araştırmalar yapmışlardır.

Son dönemlerde ise araştırma kurumları ve özellikle 2003 yılından beri FAO, yenilebilir böcekler ile ilgili konularda çalışmakta, ayrıntılı raporlar hazırlamakta ve yine Avrupa Komisyonu böceklerden elde edilen protein kaynakları üzerine bir fizibilite araştırması yapmak için bir araştırma projesini de finanse etmiş bulunmaktadır. Komisyon ayrıca gıda ve yem olarak böceklerin potansiyel kullanımını yansıtmak için yeni gıdalar ve hayvan yemi alanlarında politika geliştirme çalışmaları da yapmaktadır.

Bütün araştırmalarda yenilebilir böceklerin yüksek kaliteli protein, vitamin ve insanlar için amino asitler içerdiği yönünde kesin sonuçlara ulaşmıştır.

Dünya üzerinde özellikle gelişmekte olan ülkeler başta olarak
bilinen 1.000.000 böcek türünden yaklaşık 1.900'ü yenilmektedir!

AB'de gıda ve/veya yem olarak kullanılmak için büyük potansiyele sahip olduğu bildirilen böcek türleri: houseflies, mealworms, cırcır ve ipek böcekleridir.
      
                houseflies                                 mealworms                                  cırcır                                        ipek

Böcekcil beslenme ile ilgili önemli satır başlarını şöyle sıralayabiliriz:
  • Böcekler yüksek gıda dönüşüm oranına sahiptir. Örneğin; cırcır böceğinden elde edilen aynı miktar proteini üretmek için domuz ve tavukların yem ihtiyaçlarının iki dört kat azı, koyun ve sığırın yem ihtiyacının altı kat daha azı yeme ihtiyacımız vardır.
  • Böcek üretiminde daha az sera gazı yaymakta ve konvansiyonel hayvancılığa göre daha az amonyak sorunu bulunmaktadır.
  • Böceklerin hayat döngülerinin tam kontrol altında tutulabilmekte ve tam kontrollü ortamlarda üretilebilmektedir. Bu da çevresel, ekonomik ve gıda güvenliği faydalarını ön plana çıkarmaktadır.
  • Böcekler, organik atık ile yetiştirilebilir. Bu nedenle, böcekler ya doğrudan insan tüketimine veya dolaylı olarak (böceklerden çıkarılan protein ile) recomposed gıdalardan proteinin geleneksel üretimi (mini hayvancılık) için potansiyel bir kaynaktır.
  • Özellikle son dönemlerde sığırlarda görülen bazı hastalık ve zararlıların artması da bu çalışmalarda etken rol oynamıştır.
  • Büyük baş ve küçük baş hayvancılık yetiştiriciliğinin aşırı otlatma ile gelen toprak ve su kirliliği dolayısı ile iklim değişikliği ve ormanların bozulmasında da etken olduğu bir etken olarak ortaya çıkmaktadır.
  • Böcekler çiftlik hayvanları yemi olarak da küresel öneme sahiptirler.
  • Böceklerin su tüketimi çok minimal miktardadır.
  • Bazı böcek türleri de çevre kirliliği için mücadele yöntemleri arasına girmeye aday durumdadır.
  • Ve tabii ki LEZZET :)
Her öğünde bir solucan, çekirge veya cicada yeme fikri garip görünse de, FAO araştırmaları sağlığa da birçok faydalarının olduğunu gösteriyor.
 
Böceklerin protein, yağ ve mineral içerikleri yüksektir. Bir toz ya da macun halinde bütün veya zemini yemiş ve diğer gıdalara dahil edilebilir. "Böcekleri yemek bilinen aksine ZARARLI DEĞİLDİR! Dünya çapında her gün 870 milyon kişinin aç kaldığını unutmamalıyız!
 
Böcekler batı mutfağının çok tutulanı olmasa da (isim ve görünüşlerinden dolayı) şu an için dünya üzerinde 2 milyar insanın sofrasında yer bulmakta; özellikle de Asya, Afrika ve Latin Amerika'daki insanların sofralarının bir önemli bir aktörü durumundadır. En çok tüketilen böceklerin arasında; tırtılları, arılar, eşekarısı, karıncalar, çekirgeler, çekirge ve cırcır böceği bulunmaktadır.

 

Gıda talebi her geçen gün artmaktadır.



Son zamanlarda batılı ülkelerde, özellikle Avrupa'da kendi mutfağı içine böcekleri dahil ede kişi sayısının artmaya başladığı da söylenmektedir. Avrupa kentleri arasında birkaç restoran da menülerinde böceklere yer vermeye başlamış durumda. Hatta yemek kitapları bile raflarda yerlerini almış durumdadır.
 
Sürdürülebilir gıda kaynağı olarak böcekler için, “Arnold van Huis, Henk van Gurp ve Marcel Dicke”nin kaleme aldıkları “The Insect Cookbook” (böcek yemek tarifleri) Avrupa kitapçılarında rafları süslemekte.
 
Bir örnek; Çikolata kaplı çekirge :)

Ayrıca, “Dr. Alan Louey Yen”nin editörlüğünü yaptığı “Journal of Insects as Food and Feed”, Gıda ve Yem olarak Böceklerin Dergisi özellikle Avustralyalı Aborjinlerin böcek gıdaları üzerinde çalışmaya başladı. Hatta derginin ilk cildi 2015 yılında FAO / WUR konferans makalelerinden “Böcekler dünyayı beslemek için” makalesini de içermektedir.

20 yıl önce Avrupa’da hiç kimsenin çiğ balık yemeyi düşünmediğini unutmayalım. Ama şimdi herkes “suşi” seviyor! Bu da ilerleyen günlerde kültürlerin ve alışkanlıkların daha da değişebileceğini ve yeni tatlara herkesin alışabileceğinin en güzel ispatları arasındadır.

Sonuçta herkes için bir tat gelişebilir ve böcekler yemek için kullanılabilir.

Dünya böcek ticaretinin en önemli şehirleri Bangkok ve Kinshasa olarak görülmektedir. Özellikle bu şehirlerdeki beslenme alışkanlıklarından dolayı tüketicilerin yüksek talepleri mevcuttur. Bu gibi yerlerde, böcekler genellikle kişilerin kırsala olan nostalji duygularını uyandırmak ve çerez olarak görülmektedir.
Ancak ne olursa olsun hala böceklerin sofralara etkin bir şekilde dahil edilebilmesi için uzun bir yol olduğu da aşikardır.

Böcekçil beslenmede mikrobiyel güvenlik, kimyasal kirleticiler nedeni ile toksisite ve alerjen durumlar göz ardı edilmemesi gerekli konu başlıklarıdır. Ayrıca mevzuat ve yönetmeliklerde de gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Gıda olarak böceklerin potansiyelini arttırmak için; endüstri profesyonelleri ve şefler de dahil olmak üzere, gıda sanayi ve aynı zamanda tüketiciler arasında kabul düzeyini artırma çalışmalarına gerek vardır.

YA SİZ;
BÖCEK YER MİSİNİZ?

 
Kaynaklar:
  1. http://www.efsa.europa.eu/
  2. http://www.ipiff.org/
  3. http://www.ecologicalland.coop/
  4. http://www.farminguk.com/
  5. http://www.insectsarefood.com/
  6. http://www.ccri.ac.uk/
  7. http://www.un.org/
  8. http://www.foodinsectsnewsletter.org/
Görseller:
Yazara aittir.
 

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.