Sütte Kriz ve Müdahale

Bugün sahaya bakıldığında süt sektöründe 2008-2009 krizine benzer bir durum görülüyor. Birçok bölgede inekler kasaba gitmeye başladı bile. Bunun yaygınlaşmasından korkuluyor. Çünkü müdahaleye rağmen et fiyatları oldukça yüksek.

Üretici çok zor durumda. Üretici sütünün ortada kalmasını istemiyor. Birileri de bu durumdan yaralanarak sütteki arz fazlalığını silah olarak kullanıyor. Bazı fırsatçılar üreticilere önce “Sütünü almayacağız.” diyorlar, sonra dönüp 1 lira 15 kuruş yerine 80-90 kuruştan satın alıyorlar ya da kendileri almasa da böyle günlerde ortaya çıkan süt mütaahitlerine bu fiyattan aldırıyorlar. Bazıları parasını 3 ay sonra ödüyor ya da hiç ödemiyor. Referans fiyattan satın alıyorum diyen bazı firmalar da sütü 1 liradan alıp, nakliye ücretini ilave edip 1.15 liradan almış gibi gösteriyor ya da 1.15 lira üzerinden üreticiye imza attırıyorlar.

Şayet önlem alınmazsa ve sahadaki üretici sütünü 1.15 liradan aşağıya, yani 80-90 kuruşlara satmaya devam ederse  Mayıs-Haziran gibi üretici, Eylül-Ekim gibi sanayici iflas bayrağını çeker.

T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı birkaç yıldır işletmelere ihracat şartıyla süttozu desteği vererek piyasayı regüle etmeye çalışıyordu. Ancak şu sıralar süttozu ihracatında sorunlar bulunuyor. Çünkü AB’nin kotaları kaldırması, Rusya ambargosu, ekonomik kriz, savaşlar gibi her türlü olumsuzluk bir araya geldi ve bunun üzerine bazı şirketler süttozunun ton fiyatını 1200 dolara kadar düşürdüler. Düşünebiliyor musunuz devlet 1500 dolar destek veriyor, bu şirketler desteğin altındaki bir fiyatla bunu satmaya çalışıyorlar? Tabii bu durumda yabancıların Türk süttozuna olan güvenleri de sarsılıyor.

T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'ndan son zamanlarda gelen haberler, bakanlığın müdahale konusunda politika değişikliğine gittiğini gösteriyor.
                                                     
Görünen o ki, çiğ süt alımlarında aracıları ortadan kaldırmak, haksız kazancı ve süt veren hayvanların kesilmesini önlemek isteyen bakanlık, Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla süt piyasasına müdahale edecek. En az 2 ay yapılması beklenen müdahale alımları, arz fazlası sütü kapsayacak. Artık sadece ESK kaynaklı süt tozlarına destek verilecek.

ESK, çiğ sütün litresini, Ulusal Süt Konseyi’nde üretici ve sanayicinin ortak kararıyla belirlenen rakam olan 1.15 liradan alacak ve süttozuna işleyecek.  ESK, üreticiden gelen çiğ sütü, süt tozuna dönüştürdükten sonra sanayicilere kendisi pazarlayacak. Ancak süt tozu üretimi kapasitesi yetersiz olan ESK, süt toplama ve süt tozu üretimi konusunda özel şirketlerle anlaşma yapacak.

Müdahale alımlarının, kısa süre içinde batı ve güney bölgelerinden başlaması bekleniyor. Bence de bir an önce de başlamalı.
 
Görseller:
  1. http://bit.ly/1WTNhdZ
  2. http://bit.ly/1ZHUzmM

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.

Gursel Tonbul - 05.04.2016 11:21
Süt hayvancılığında kökten ve sürdürülebilir bir politika ile gerçek bir piyasa kontrol sistemi yerleştirilemediği sürece geçici ve hiç bir güven vermeyen günlük önlemlerle bir yere varılamaz. Üretici bitmiş durumda.