Soframıza Koyamadığımızı, Sofranıza Koymuyoruz

Son zamanlarda Demre’de sesler yükselmeye başladı. “Soframıza koymadığımızı, sofranıza koymuyoruz”. Medyada bazen maalesef tarımsal açıdan üzücü haberlerle karşılaşıyoruz, yalan yanlış bir gündem oluşturuluyor ve zaten zor durumda olan çiftçi daha da zor duruma düşüyor. Hayali birtakım durumlar uyduruluyor ve hiçbir şekilde bunlar gerçeği kamuoyuna yansıtmıyor. Ben de insanları aydınlatmak adına bu yazımda kontrollü tarıma yer vermek istedim. Böylece hem okurlarımız bu konu hakkında fikir sahibi olurken, sera üreticiliği yapan çiftçilerimize destek olmak ve ben de arkanızdayım demek açısından.
 
Oradaki üreticiler en az 10 yıldır kontrollü ve iyi tarım uygulamaları yapıyor zararlı kimyasal devri kapandı. Bakanlığımız bu konuda çok katı kuralları var, zararlı kimyasalların çoğu artık yasak. Reçete dışında ürün tavsiye edilemez. Özellikle ihraç kalemleri için katı kurallar geçerli. Bakanlığın kontrol yönetmeliği mevcut ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı özellikle Organik Tarım, İyi Tarım Uygulamalarını da destekliyor. Konvansiyonel tarım artık bitiyor ve entegre mücadele konusunda kapsamlı çalışmalar yapılıyor. Biberlerdeki şekil bozukluğu hormon kullanımına nasıl bağlı tutuluyor? Bunu kim uyduruyor? Buna inananlara şunu söylemek istiyorum; biber ve hıyarda gece gündüz ısı farkı fazlalaştığında şekil bozukluğu olabiliyor. Hormon kullanılsa inanın hiç kimsenin ruhu duymaz. Hormon dediğiniz çok düşük (ppm) oranlarda kullanılır, organiktir, hatta uygulama ile hasat arasındaki süre “0” gündür, asla kalıntısı olmaz, fazlası kullanılamaz zira pahalıdır da.
 
Yazık ki ne yazık, uyduranın da inananın da vah haline…
 
Ben burada bu konu dahilinde, Bombus arısı, hormonlar ve iyi tarımda entegre mücadele uygulamalarından bahsetmek istiyorum.
 
Seraların Kahramanı: Bombus Arısı
 
Bombus arısı ufak kolonileri halinden yaşar ve genellikle bahçelerde bulundurmak için kullanılmaktadır. Özellikler ülkemizde seralarda bulundurularak ürünlerden daha fazla tozlaşma sağlanarak daha iyi verim alınmaya çalışılmaktadır. Yani bu arılar oldukça çalışkandırlar ve inanılmaz bir performans ile çiçeklerin döllenmesinde ve meyve oluşumunda başroldedirler. Doğada da gezen bu arıların nasıl birer küçük sevimli apaçi olduklarını gözlemleyebilirsiniz. Bakanlığımız bambus arısı kullanan çiftçilere destek ödemektedir.
 
Hormon Dedikleri
 
Bitki bünyesinde doğal olarak sentezlenen, büyüme, gelişme gibi yaşamsal faaliyetleri düzenleyen bir maddedir. Hormonlarla ilgili gereksiz yapılan spekülasyonlar neticesinde sebze fiyatları anormal ölçüde düşmüş ve üretici mağdur olmuştur. Bu konuda en büyük destek basına düşmektedir.
 
Hormonlar, kullanılan sebzelerde kalıntı bırakmadığı gibi sebzelerde bugüne kadar insan sağlığına olumsuz etkileri konusunda da bir kaynağa rastlanmamıştır. Neden hormonlara yüklenildi sorusuna cevap vermek gerekirse, kimyasal ilaçların zararlarını gündemden bertaraf edebilmek için böyle bir yola başvurulduğu kanısındayım. Hormon dediklerimiz zaten bitki bünyesinde oluşan organik ajanlardır. Arı kullanıldığından polenizasyon için hormon kullanılmamaktadır.
 
Entegre Mücadele Nedir?

Entegre mücadele, Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) veya Entegre Zararlı Kontrolü (IPC) olarak da bilinmekte ve kısaca, "Zararlıların Yönetim Sistemi" olarak ifade edilmektedir. Entegre mücadele, "Zararlı türlerin popülasyon dinamikleri ve çevre ile ilişkilerini dikkate alarak, uygun olan tüm mücadele yöntemlerini ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanarak, zararlıların popülasyon yoğunluklarını ekonomik zarar seviyesinin altında tutan bir zararlı yönetim sistemidir" şeklinde tarif edilmektedir. Burada sözü edilen zararlı tabiri, kültür bitkilerinde zarar yapan böcekleri, kırmızı örümcekleri, nematotları, fungusları, bakterileri, virüsleri, yabancı otları ve kemirgenleri kapsamaktadır.
 
Zararlı Yönetimi (İdaresi): Hastalık, zararlı ve yabancı otların popülasyon yoğunluklarının, ekonomik zarar seviyesinin altında tutulabilmesi için yapılan bütün faaliyetlerdir.
Ekonomik Zarar Seviyesi: Hastalık, zararlı ve yabancı otların, ekonomik zarara neden olan en düşük popülasyon yoğunluğudur.
Ekonomik Zarar Eşiği: Bir zararlı popülasyonunun çoğalarak, ekonomik zarar seviyesine ulaşmasına engel olmak için mücadeleye karar verildiği yoğunluktur.

Öncelikle 'Kültürel Mücadele' temel adımdır. Örneğin, yabancı otlara karşı herbisit uygulaması yerine toprak işleme yapılıyorsa, zararlıların erginleri elle toplanıyorsa, sera girişleri tül ile kapatılıyorsa bu kültürel mücadele kapsamına girer.

Biyoteknik yöntemler: Hedeflenen zararlı türlerin biyoloji, fizyoloji ve davranışları üzerinde etkili olan bazı yapay veya doğal maddeler kullanarak, zararlıların normal özelliklerini bozmak suretiyle uygulanan yöntemler biyoteknik yöntemler olarak kabul edilmektedir. Daha açık bir deyimle cezbedici ve tuzak sistemleri, feromonlar, hormonlar, repellentler, beslenmeyi ve yumurtlamayı engelleyici her türlü faktör üzerinde araştırma, geliştirme ve uygulama olarak tanımlanmaktadır. Seralarda beyaz sineğe ve yaprak galeri sineğine karşı sarı yapışkan tuzakların kullanılması bu kapsamdadır. Aynı şekilde domates güvesine karşı su ve feromon kombinasyonu örtüaltında kullanılmaktadır.  
                       Sarı yapışkan görsel tuzaklar                                       Tuta absoluta feromon+su kombinasyonu
 
Biyolojik mücadele tarımda zararlı böceklerin ve hastalıkların mücadelesinde doğal düşmanların kullanılmasıdır. Biyolojik mücadelede kullanılan doğal düşmanların 3 grup altında sınıflandırılabilir. Bunlar
  • Predatörler (avcı böcekler, avları ile doğrudan beslenirler),
  • Parazitoitler (yumurtalarını zararlı böcekler içine bırakan küçük arıcıklar) ve
  • Mikro organizmalar ( bakteriler, virusler, funguslar, nematodlar) dır.
Özellikle zararlı böceklerin bir tarım alanındaki yoğunluğunun ekonomik zarar seviyesi altında tutulabilmesi için faydalı böceklerin kullanılması en yaygın olarak bilinen biyolojik mücadele şeklidir. Biyolojik mücadele entegre mücadelenin programları içinde yer alan mücadele yöntemlerinden birisidir. Dolayısıyla biyolojik mücadele uygulamalarını etkilemeyecek şekilde, kültürel mücadele, kimyasal mücadele, mekanik mücadele gibi diğer mücadele uygulamalarıyla birlikte kullanılabilir. Özellikle kimyasal mücadelenin biyolojik mücadele ile birlikte kullanılması durumunda, kimyasal mücadele için seçilecek ilaç, kullanım dozu ve ilaçlama zamanı hem uygulanacak zararlının mücadelesi hem de biyolojik mücadele uygulamaları açısından dikkate alınmalıdır.
               Uğur böceği yaprak bitini yerken                                    Aphidius colemani yaprak bitini parazitlerken
 
Entegre Mücadele Yönetimi uyguluyorsak fakat bitki koruma ürünü kullanmak zorunda kalırsak ne yapılacak?

Tüketici burada asla endişelenmesin çünkü İyi Tarım Uygulamalarında ve Zirai Mücadele Kontrol Yönetmeliği kapsamında mahsüle uygulanacak güvenli bitki koruma ürünleri mevcut. Yani reçete dışında başka bir BKÜ kullanılması mümkün gözükmüyor ve kullanılsa da yapılan analizler sonucunda pestisit kullanıldığı ortaya çıkacağından reçeteyi yazan mühendis veya kuruluş bu konuda dikkatli olmak zorundadır. Bitkisel ürünlerde ruhsata tabi olmayan BKÜ (bitki koruma ürünü) kullanımı kesinlikle yasaktır. Zaten çiftçi para ile aldığı arısını neden öldürmek istesin ki?

Ben burada Demre’de ve diğer illerde örtü altı üretimi yapan üreticileri desteklemek adına uygulamakta oldukları İyi Tarım Uygulamaları, Biyoloji Mücadele ve arı polinasyonu konusunda siz değerli okuyucuları bilgilendirmek istedim. Bilip bilmeden çiftçinin yerden yere vurulması, cahilce demeçler verilmesi, olmayan hurafelerle insanların kafasının karıştırılarak zaten zor durumda olan oradaki çiftçiye haksızlık yapılması, onun ekmeğiyle oynanması demek değilde nedir peki? Bir kerede çiftçiye köstek olmak yerine destek olunması doğru olan değil mi? Bu ezbere haber yerine, araştırılıp doğru olan yazılsaydı kimsenin hakkı yenmemiş olurdu. Sağlıklı haber yerinde araştırılarak yapılandır.
 
Tüm çiftçilerimize ithafen…
 
Kaynaklar:
  1. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Entegre Mücadele Teknik Talimatları
Görseller:
  1. Pinterest
  2. 3. Yazara aittir.

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.