Evde Kullanılan Soğutucularda Enerji Verimliliği

Yazar: Özer KULA - İsmail MUTLU
 
Özet: Bu çalışmanın amacı, ev ve işyerlerinde yaygın şekilde kullanılan elektrikli ev cihazlarında enerji verimliliğinin sağlanmasıdır. Bu sağlama,  elektrikli cihaz kullanıcılarının daha az elektrik tüketimiyle cihazlarını kullanmalarını sağlar. Bu cihazların doğru kullanımı ülkenin temin ettiği enerjiyi doğru ve etkin kullanmayı beraberinde getirecektir. Türkiye’nin özellikle enerji temininde dışa bağımlı olması ve elektrikli ev cihazlarının gün geçtikçe insanlar tarafından tercih edilmesi bu tip cihazlarda enerji verimliliğini gündeme getirmektedir. Enerji verimliliği sağlayabilmek için uygun kapasiteli cihazlar seçilmeli, cihazlar kapasitesi oranında kurallarına uygun olarak doğru şekilde kullanılmalı ve kullanım süresince periyodik bakımlarının yapılması gerekir. Elektrikli ev cihazlarında enerjinin verimli kullanılması, enerjide dışa bağımlı ülkemiz için önem taşımaktadır. 
 
Anahtar Kelimler: Elektrikli Ev Cihazları, Enerji verimliliği, Enerji, Periyodik bakım
1. Giriş

Türkiye elektrik enerjisi üretiminde dışa bağımlı bir ülkedir. Ayrıca enerji hammaddesinin oldukça büyük bir kısmı dışarıdan satın alınarak karşılanmaktadır. Enerji elde etmek için kullanılan fosil kaynaklar her geçen gün azalmaktadır. Buna karşın talep artışı enerji maliyetlerini gün geçtikçe arttırmaktadır. Türkiye kişi başına enerji tüketimi yüksek ve enerji yoğunluğu düşük ülkeler arasında yer almaktadır; bu nedenle kullandığı enerjinin büyük bölümünden fayda sağlaması gerekir.
 
Elektrikli ev cihazlarında enerji verimliliği, cihazın kullanım amacı doğrultusunda üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan, birim veya ürün miktarı başına enerji tüketiminin azaltılmasıdır. Türkiye gelişmekte olan bir ülkedir ve son yıllarda gelişmişlik düzeyi oldukça artmıştır. Türkiye'nin ekonomik büyüme sürecini sürdürülebilir şekilde devam ettirmesinde enerji verimliliğinin kritik öneme sahiptir.
 
Türkiye’nin gelişmişlik göstergelerinden birisi de elektrikli ev cihazları kullanımındaki yoğun artıştır. Evlerden başlayan enerjiyi tasarruflarının aile ekonomisine faturalarda, ülke ekonomisine dışa bağımlılıkta, dünyada  sera gazı miktarının azalmasında oldukça büyük önem arzetmektedir. Türkiye’nin enerji verimliliği politikalarının oluşturulması, geliştirilmesi ve uygulanmasında projeler oluşrurmalı ve gerekli eğitimler çocuk yaşlarda verilmeye başlanmalıdır.
 
2. Buzdolabı

Enerji verim sınıfı yüksek yani enerji tüketimi düşük buzdolaplarını tercih edelim. "A++" sınıfının en yüksek, "G" sınıfının ise en düşük verimlilikte olduğuna dikkat edelim. İhtiyacımızdan yüksek kapasitede buzdolabı almayalım. Büyük kapasiteli buzdolapları daha fazla enerji harcamaktadır. Yeni bir buzdolabının 8-10 yaşındakilerden daha az enerji tükettiğini unutmayalım. Buzdolabında tanıtma ve kullanma kılavuzunda belirtilen sıcaklık değerlerine uymaya özen gösterelim. Buzdolaplarımızı fırın, radyatör gibi ısı kaynaklarından en az 30 cm uzak bir yere yerleştirelim, güneş ışınlarından uzak tutalım. Duvarla arasında 10 cm, yanlardan ise 15 cm mesafe bırakalım, ızgarasını yılda en az bir defa uygun yumuşak bir süpürgeyle temizleyelim. Buzdolabının içini mümkün olduğunca çok doldurarak yiyeceklerin soğuğu tutma avantajından faydalanalım, ancak hava akışını engellemeyelim. Buzdolabı kapısını uzun süre açık tutmaktan kaçınalım. Yiyecekleri sıcakken buzdolabına koymayalım, oda sıcaklığına gelinceye kadar bekletelim. Gıdaları saran fazla paketleri mümkün olduğunca azaltalım. Fazla ambalaj soğutma için daha çok enerji demektir. Aşırı buzlanma enerji kaybına yol açar, buzdolaplarını buzlanmaya karşı düzenli olarak temizlemeliyiz.
 
Düzenli bakımla buzdolabının verimliliğini arttırabilir ve aletin ömrünü uzatabiliriz. Kapılardaki manyetik yapışma bantlarını yapışma yüzeyleriyle birlikte ayda bir defa temizleyip kurutarak pudralayalım. En fazla kullanılan malzemeleri üst raflara yerleştirelim, malzemeleri kolayca ulaşabileceğimiz şekilde düzenleyelim, mümkünse numaralandıralım. Buzluktaki yiyeceklerin ve diğer donmuş gıdaların buzunu eritmek için su kullanmayalım. Bu tür gıdaların buzlarını buzdolabının alt gözünde bir gece bekleterek çözebiliriz.
 
3. Split Klimalar

Son yıllarda tüm dünyada ve Türkiye’de enerji maliyetlerindeki aşırı artış ısıtma ve soğutma sektöründe split klima kullanımını ön plana çıkarmıştır. Türkiye’de split klimalar Ege ve Akdeniz Bölgeleri'nde hem ısıtma, hem de soğutma amaçlı olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Yeni geliştirilen soğutucu akışkanlarla, elde edilen birim ısıtma ve soğutma yüküne karşın daha az enerji harcayan ve daha düşük dış ortam sıcaklıklarında bile ısıtma yapabilen klimalar geliştirilmiştir. Türkiye’de hızlı endüstriyel gelişim ve bunun sonucu konutlar ve işyerlerinde istenen hızlı ve ekonomik ısıtma ve soğutma cihazı ihtiyacı, split klimalarla ile karşılanmaktadır. Ülkenin koşullarından dolayı split klimalardan en az enerji harcayarak en fazla fayda alabilmemiz gerekir. Bunun için enerjinin en verimli şekilde kullanılması gerekir.

Split klimalardan istenilen verimin alınabilmesi için ilk etapta klimanın montajının doğru ve kurallara uygun şekilde yapılması gerekir. Yapılan montaj klimanın en verimli işletmeyi en ideal şekilde yapmasını sağlamalıdır. Bu çalışmada split klimalara verdiğimiz birim enerjiden en fazla ısıtma ve soğutma yükü elde edebilmek için önerilerde bulunulmuştur.

Split klimalardan en az enerjiyle en fazla performansı elde edebilmek için öncelikle klimanın kullanılacağı mekana uyun olması gerekmektedir. Küçük mekanlar için duvar tipi split klimalar, mekan büyüdükçe salon tipi yüksek tavanlı geniş ortamlarda kaset tipi klimalar kullanılır. Klima seçimi yapılırken çok çeşitli klima tiplerinden hangisini kullanılacağı konusunda uzman kişilerden destek alınmalıdır. A sınıfı ve üzeri klimalar tercih edilmeli, inverter klimalar daha az enerji sarf ettiği için klima seçiminde öncelikle tercih edilmelidir. Yeni nesil soğutucu akışkan kullanan klimalar da ısıyı absorbe edip dışarıya transfer özelliği daha fazla olduğu için daha az enerji kullanır. Enerji verimliliği için bunun göz önünde bulundurulması gerekir. COP değerlerinin yüksek olduğu klimalar tercih edilmelidir.

Klimanın kapasite seçimine ayrıca önem verilmeli, mekanın ısı yükü iyi tespit edilmeli, bu sayede cihazın dur-kalk yapması ve sürekli çalışması ortadan kaldırılmalıdır.

Klimalarda filtre temizliğiyle yapılan hafif bakım, klimanın performansını artırır. Ancak daha sağlıklı bir ortam havası için yaz ve kış mevsimlerine girmeden önce kimyasal temizleyicilerle periyodik bakımlarının yapılması gerekir. Klimaya yapılacak periyodik bakım aynı zamanda klima serpantinlerinde ısı transferinin rahat şekilde gerçekleşmesini sağlar, bu da enerji tasarrufuna ve istenilen konfora daha kısa sürede ulaşılmasına neden olur.
 
4. Ev Aletlerinde Enerji Verimliliği Etiketi

 

  • İmalatçının adı veya ticari markası yazılacaktır.
  • İmalatçının model tanımı belirtilecektir.
  • Cihazın enerji verim sınıfı EK- V‘ e uygun olarak belirlenecektir. Uygun harf ilgili ok işareti ile aynı hizaya yazılacaktır.
  • Bir ürüne Avrupa Topluluğu Konseyi‘nin 880/92/EEC sayılı direktife istinaden "Topluluk çevre etiketi ödülü" vermesi halinde, çevre ödülü işareti sözkonusu direktifte belirtilen kurallara uymak kaydıyla ürüne iliştirilebilir.
  • Enerji Tüketimi, 5inci maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen standarda uygun olarak ve kWh /yıl cinsinden açıklanabilir (24 saatteki tüketim x 365 belirtilecektir).
  • Yıldız vererek belirtilmesi gerekmeyen (çalışma sıcaklığı > -6°C olan) tüm gıda saklama bölümlerinin net depolama hacmi toplamı yazılacaktır.
  • Yıldız vererek belirtilmesi gereken (çalışma sıcaklığı -6°C olan) tüm dondurulmuş gıda saklama bölümlerinin net depolama hacmi toplamı belirtilecektir.
  • Belirtilen standartlara göre dondurulmuş gıda saklama bölmesinin yıldız sayısı. Bu bölme için yıldız verilmesi gerekmiyorsa bu satır boş bırakılacaktır.
  • Gürültü seviyesi (desibel cinsinden) yazılacaktır.
5. Sonuç
 
Klimalarda filtre temizliğiyle yapılan hafif bakım, klimanın performansını artırır. Ancak daha sağlıklı bir ortam havası için yaz ve kış mevsimlerine girmeden önce kimyasal temizleyicilerle periyodik bakımlarının yapılması gerekir. Klimaya yapılacak periyodik bakım aynı zamanda klima serpantinlerinde ısı transferinin rahat şekilde gerçekleşmesini sağlar, bu da enerji tasarrufuna ve istenilen konfora daha kısa sürede ulaşılmasına neden olur. Buzdolaplarında ise A+ Enerji verimliliği "A" sınıfı olan bir buzdolabı "D" sınıfı bir buzdolabına göre %45, "G" sınıfı bir buzdolabına göre ise %56 daha az enerji harcar. Sürekli çalışan tek alet olan buzdolaplarının enerji harcama değerleri hesap edildiğinde tasarruflu ürünleri tercih ederek buzdolabı için harcadığımız enerjiyi %60 azaltabiliriz. Dolap kapağını mümkün olduğu kadar açıp kapatmayınız. Buzluktan çıkartılan yiyecekleri dolapta çözdürün. Böylece soğumaya yardımcı olacağınız için dolabınız daha az enerji tüketir. Dolaba konacak yiyecekleri oda sıcaklığına kadar soğuttuktan sonra koyunuz. Sıcak konulan yiyecekler daha fazla enerji tüketimine sebep olurlar. Buzdolabı +5°C ve derin dondurucu -18°C'de tutmak gereklidir. Daha düşük değerler enerji israfı anlamına gelir.
 
....
Energy Efficiency in Household Refrigerators
 
Abstract: Theaim of this study is to provide energy efficiency in household electric appliances used at home and at work. Such device enables users to use their device with less electricity consumption. Proper use of these devices, use and use of the correct energy. The energy efficiency of the device, which is dependent on the outsiders for the private energy supply of Turkey and preferred by the electric household appliances day by day, is on the agenda. Appropriate capacity devices must be selected to provide energy efficiency, device capacity must be used in accordance with the current regulations and periodic maintenance must be carried out during use. The use of electric household appliancesenergy is importantforenergydependent, foreigncountries.
 
Keywords: Electrical Household Appliances, Energy efficiency, Energy, Periodic maintenance
...
 
Kaynaklar:
  1. Bilgili M., Şimşek E., Polat Y. ve Şahin B., "Duvar Tipi Split Klimaların Hijyenik Bakımı", ISK Teknik Dergisi, 15, 30-37 (2009).
  2. Bilgili M., Teke A., Yaşar A., Şimsek E, “Experimental Implementation of a Split-Type Air Conditioner For Fault Detection and Diagnosis”, Energy Education Science and Technology Part A: Energy Science and Research, 28, 401-410 (2011).
  3. Şimşek E., Bilgili M. ve Şahin B., “Duvar Tipi Split Klimanın Demontajı Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar”, ISK Teknik Dergisi, 12, 30-32 (2009) (Bölüm 1).
  4. Şimşek E., Bilgili M. ve Şahin B., “Duvar Tipi Split Klimanın Demontajı Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar”, ISK Teknik Dergisi, 13, 15-18 (2009) (Bölüm 2).
  5. Şimşek E., Bilgili M. ve Şahin B., “Duvar Tipi Split Klimanın Montajında Dikkat Edilmesi Gereken Husular”, Tesisat Mühendisliği Dergisi, 111, 25-32 (2009). http://bit.ly/2zZWPzp (30.08.2014 Tarihinde erişildi)
  6. Bulgurcu H., Şimşek E., Basalak A., “İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri”, ISKAV Teknik Kitaplar Dizisi, No: 07, 2012 İstanbul-Türkiye ISBN: 978-605-61333-3-6.
Görseller:
  1. http://bit.ly/2hmmqLw
  2. Yazara aittir.

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.