Bir önceki yazımda, biyolojik- dynamik tarımın arkasındaki felsefeden ve nasıl doğduğundan bahsetmiştim.  Bu yazı da “organik” olarak tanımladığımız tarım metottunun en eskisi olan biyolojik-dynamik tarımın, bitkisel üretim boyutunu paylaşacağım.

Tarımsal işletmede, çiftçinin arazisinde, tarımsal üretim yaptığı,  besleyebildiği kadar hayvanı barındırdığı, gübresi ile iyi bir toprak beslemeyi sağladığ,  bio-dyn. preperatlarla da doğal süreçlerini aktive ettiği tarımdır.

Yaşayan organizma tarımsal işletme

Tarımsal işletmeyi, tasarımının bulunduğu yere göre yapılması gereken, yaşayan bir organizma olarak görür. Her tarımsal işletmenin/ çiftliğin tasarımı farklıdır, bireyseldir. Organizmanın, organları ise, doğa da bir birileri ile yakın ilişki içinde olan: toprak, toprak canlıları, bitkiler ve hayvanlar âlemi, olup, bunları bir birbirlerinden bağımsız düşünemeyiz. Organizmanın kapalı bir döngüsü olmalıdır. Döngü ise,  bir açıdan çeşitlilikle, diğer açıdan da kendi kapalı madde döngüsü; gübre- toprak- yem ile sağlanır.  Rudolf Steiner:” sağlıklı bir organizma, ihtiyacı olan ne ise, onu kendi içinde ortaya çıkarmalıdır” der.   

• - Bu yaklaşım doğal kaynakların gereğinden fazla kullanılmasının önlenmesini,
• - Uzun süreli bir münavebe yapılmasını. 
• - Hayvancılığında çok yönlü (büyük-küçükbaş, tavuk gibi) yapılması tercih eder.

Kozmik ritmin dikkate alınması

2017 yılında Nobel tıp ödülü, insanın biyolojik saati ile ilgili çalışma yapan  bilim adamları: Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young’a verildi. Bu çalışmaya göre; iç saatimiz,  fizyolojimizi büyük bir hassasiyetle günün önemli safhalarına göre uyarlar; davranış, hormon seviyeleri, uyku, vücut ısısı ve metabolizma gibi kritik fonksiyonları düzenler. Dış çevre ile iç biyolojik saat arasında geçici bir uyumsuzluk doğduğunda, örneğin uzak bir yere seyahat edip “jet lag” yaşadığımızda sağlığımız olumsuz etkilenir ve yaşam tarzımızla iç saatimiz arasında bir uyumsuzluk olursa hastalık riski artar.  Söz konusu araştırmalar önce bitkilerde üzerinde gerçekleştirilmiştir. 

Biyolojik-dynamik tarımda ise bitkilerin bu içsel ritimlerinin kozmos ile bağlantılı olduğu düşünülür.  Hatta kozmossun bitkilerin bu içsel ritmini etkiledi düşünülür.

Örneğin: bitkilerinde günlük bir ritmi vardır.  Özsuyu öğleden sonra yapraklardan aşağı köklere iner, sabah ise bitki öz suları köklerden yukarı çıkar, yoğun bir selüloz dolaşımı vardır.  Saat 09.00 da ise en üst noktaya ulaşır ve yaprak ve kök hücreleri daha taze ve şişkindir. Buna karşılık öğleden sonra ise yapraklar daha kötü gözükür. Bu sebeple yaprağı yenen sebzelerin sabah hasat edilmesi önerilir. 

Dünyanın da kendi ritmi var. Kendi ekseni etrafında 24 saatte dönmesi gece ve gündüzü oluşturur. Dünyanın güneşin neresinde olduğuna  göre de gece ve gündüzünü yaşarız.  Güneşin etrafında belirlediği eksende dönmesi de mevsimleri meydana getirir.  Dünyanın bu ritmi bu kadar etkili olurken, neden gökyüzü / kozmos tarımı etkilemesin diye düşünülür! Gökyüzünde 88 takım yıldızdan 12 tanesi, Güneş’in ekliptik düzlemine denk gelmektedir. Zodyak burçlar kuşağı olarak adlandırılan bu kuşaktaki takımyıldızlar zodyak takımyıldızları olarak bilinirler. Bu bizim burçta dediğimiz 12 zodyak takım yıldızının farklı kosmos güçlere sahip olduğu düşünülür. Bu 12 burçun, dört elementini  de (toprak, ateş, hava, su) dikkate alarak  tarım: ekim, dikim, gübreleme, hasat, münavebe gibi uygulamalar yapılır. Bunun gibi ayın hareketlerinin de tarımı etkilediği düşünülür.  

Kozmik ritmin tarıma etkisinin uygulaması ve ay takvimi

Yeni Ay:  Doğaya güçlü etkileri olur. Doğa vermeye başlar ve bitkilerdeki özsuyunu uyarır. Hasta dalları budamak için ideal zaman.

Büyüyen ay:  Her şey “ özsuyu” toprak üstüne doğru hareket eder.  Özellikle yaprağı yenen-, yukarıya doğru gelişen bitkilerin ekimi ve uygulamaları için en uygun zaman.

Dolunay: Çok güçlü bir enerji serbest kalmaktadır. Ancak dengededir. Özellikle otların şifa gücünün çok yüksek olduğu bir dönem.  Gübrenin etkisinin en çok olduğu zaman. 

Küçülen ay: Özsuyu köklere doğru geri gider. Kökleri yenen bitkilerin ekimi, bakımı için en uygun zaman. 

Biyolojik-dynamik tarım da dikkate alınan takvim Maria Thun’nun geliştirdiği ay takvimi. Maria Thurn 60 lı yıllarda kendi sebze bahçesinde yaptığı gözlemler neticesinde bu takvimi geliştirmiş. 1963 yılında ilk ay takvimini çıkaran Thun, sonraki yıllarda da  “ekim zamanları” adı altında ay takvimi çıkarmaya devam eder. Maria Thun farklı olarak, ayın siderik periyodunu dikkate alarak ay takvimini hazırlamıştır. Bu siderik ay döngüsü 27,3 gün sürüyor.

Ayın gökyüzündeki konumu sabit değildir ve ay her zaman eksende aynı yükseklikte hareket etmiyor, bazen yüksekte, bazen alçakta kalabiliyor. En derinde olan yayda olabileceği gibi, dönüm noktası olan ikizlere kadar yükselip ve tekrar yaya inebiliyor (altta) .  

Git gide küçülen ayda ekim ve fide dikimi yapılır, ay yükseldikçe de hasat ve budama gibi işlemler yapılır. 

Kaynak: http://wiki.astro.com/astrowiki/de/Bild:Pflanzzeit.gif#filelinks

 

Maria Thun, ay ve yıldızların konumuna göre bitkileri 4 sınıfta toplamıştır. 

Bitki grubu	Gezegen	Grubu / element	Örnek bitkiler
Kökleri yenen bitkileri	Boğa, başak, oğlak	Toprak	havuç, turp, pancar, kereviz, şeker pancarı, soğan, patates, şalgam gibi..
Yaprakları yenen bitkiler	Balık, akrep, yengeç	Su	Marul, lahana, maydanoz, salata, ıspanak gibi..
Çiçekleri değerlendirilen bitkiler	İkizler, terazi, kova	Hava	Bitkileri çiçek açtıkları zaman kesip vazoya koyarsanız, kokusunun en yoğun olduğu zamanı yakalamış olursunuz. Bitki uzun süre de taze kalır.
Meyvesi yenen bitkiler	Koç, aslan, yay	Ateş	Fasulye, bezelye, soya, mısır, domates, salatalık, kabak, kabak, ayrıca yaz ve kış büyüyen tahıllar, meyveler,  fındık, üzüm  gibi..

Bu sınıflandırmaya göre, bitkilerin bakım işlemleri (ekim, dikim, hasat gibi..) yapılmaktadır. Ay takviminden kısaca böyle bahsettikten sonra, biyolojik- dynamik tarımın en önemli parçası olan  bio-dynamik preparatlardan bahsetmek istiyorum. 

Biyolojik-dynamik preperatler

(preparat :  latince:  hazırlanan, hazırlanacak anlamına gelir) doğa bilimlerinde ve tıpta araştırma, deneme amaçlı hazırlanan nesne.  Biyo-dynamik preretalar ise bitkileri ve toprağı güçlendirmek,  canlandırmak için hazırlanır.  Hazırlanırken, doğaya tekrar farklı bir formda geri vermek üzere bitkisel, hayvansal, mineral maddelerin, doğal güçlerle kombine edilmesinden faydalanılır.  

Biyo-dynamik prepratları bazen çeşitli hastalıklara veya zararlılara karşı kullanılan ilaçlar gibi yorumlayanlar oluyor. Biyo-dynamik preparatlar ilaç değildir .

 

Peraperatlar çok düşük dozlarda (hektara 5 gr gibi) kullanılarak  toprak canlılarının, toprağın, bitkilerin gelişimini, kalitesini  iyileştirmek ve hayvan sağlığını korumayı amaçlar. 

 

“  Almanya’da aldığım bir eğitimde, antroposofiyi de bilmiyorum.  Hocamıza bu kadar küçük miktarların nasıl böylesine önemli ve geniş etkisi olur diye sormuştum. Bana “Nurhayat cep fenerine küçük bir pil koyuyorsun ama aydınlattığı alan çok geniş oluyor, öyle değil mi “demişti. Sonra benimde eğitimlerde verdiğim örneklerden biri oldu.   “ 

“Demeter” (biyolojik-dynamik )  kalitede ürün elde edebilmek için üreticilerin olmazsa olmazları preparatlardır. Institut für Biologisch-Dynamische Forschung’dan Dr. Ul, Johannes König  yıllarca yaptığı gözlemler neticesinde preperatların en önemli etkisinin  harmonize etmek olduğunu söyler: “nerede çok şey varsa onu azaltır, nerede az şey varsa veya zayıfsa onu çoğaltır/ güçlendirir” . Yani preperatlar doğada dengeyi sağlamaya yardımcı olurlar. 

 

Preperatları kullanarak çiftçi:  tarımını yaptığı bitkiler, bakımını yaptığı hayvanlar, ve  toprak  ile  zihinsel , ruhsal bir bağ kurduğunu düşünülür.  König’in söylediğine göre  biyo-dynamikciler preparatları suda karıştırırken (1 saat) medidatif ruh hali, içsel bağlantı hissettiklerini ifade etmişlerdir.  

Preparatlar 2 grub altında toplanmakta ve her preparat bir numara ile tanımlanır. Demeter’de  genelde numarası ile preparatlardan bahsedilir.  Başka geliştirilen preparatlarda olmuştur. Ancak onlar Demeter yönetmeliğine göre kullanımı zorunlu değildir. 

 

Serpilen preperatlar
Nr	Preperatın ismi	Hazırlanışı	Etkisi/ kullanım zamanı	Hektar araziye kullanılması gereken miktar
500P	Hornmist (boynuz gübresi)	Bir el dolusu taze inek gübresi, inek (en an bir kere doğurmuş olan)  boynuzu içine doldurulur ve toprağa boynuzlar birbirlerine değmeyecek, aralık olacak şekilde gömülür. Kozmik enerji ve hayvanın enerjisini kabuktan alması amaçlanır. Daha sonra boynuzun içinden çıkarılıp bir kovada su ile karıştırılarak araziye verilir	Ekimden önce veya toprak işlenme sırasında verilmesi tercih edilir. Bu sebeple bahar veya sonbaharda verilir. Yılda bir kere en az,  toprağa 8 çizerek verilmelidir. Toprak ile bitki arasındaki içsel bir bağlantı sağlar.  Köklerin gelişimini, toprak canlılarını teşvik eder. Öğleden sonra verilir	1 boynuz (300gr)+ 40 lt su karıştırılarak  / ha
501P	Hornkiesel (boynuz silikası)	Silika unu inek (birden çok doğum yapmış inek) boynuzunun içine doldurulur ve güneş gören bir yerde toprağa gömülür. Yaklaşık 6 ay kalır. Sonra çıkarılır ve bir kovada su ile karıştırılarak araziye verilir	çiçeklenme veya meyve yapımı sırasında  bitkiye verilir. Bitkinin bağışıklık sistemini güçlendirir, verimi ve kaliteyi artırır. Sabah, güneş doğduktan sonra verilir	1 boynuz/ 25 ha   5gr +40 lt su ile karıştırılarak  / ha
-	Fladenpreparat (Ters gübresi)	Maria Thun’nun geliştirdiği, Kompostun yapılmadığı veya olmadığı çiftçilerde Demeter yönetmeliğine göre verilmesi gereken bir preperat: Küçük bir kompost preparatı niteliğindedir. İnek gübresi, kompost preparatları ve yumurta  kabuklarının ufalanması ile elde edilmiş kireç ve de  bazalt unu içerir. Sonra kovada su ile karıştırılarak toprağa verilir.	Kompost preperatları gibidir etkisi. Hornmist ile aynı dönemlerde verilir. Ayrı ayrı hazırlanıp, sonra karıştırılarak birlikte verilir.	500 gr +160 lt su/ha

Hornmist (500)                                                                                                Faladenpreparat  CPP

 

 

500, 501 ve Fladenperaparatın suda inceltilerek ve araziye  verilmesi:  Araziye serpilen bu preparatların en önemli aşamalarından teki suda inceltilmesi evresidir. Bunun için önce bir kova alınır. Bir kovaya boynuzların içinden çıkarılmış veya direk toprağa gömülmüş  olan preparatlar su ile birlikte (yukarıda yazdığımız miktarlarda)  konur. Sonra ahşap bir sopa ile ve mümkünse alt kısmı çatalsı olan bir sopa ile önce dıştan içe dalga oluşturacak şekilde karıştırılır. Ortada bir girdap oluşturulunca ve kaos oluşunca, bu kere de tersi istikamete yine aynı şekilde karıştırılır. Sopa ile devamlı karıştırılan yön değiştirilerek ve her zaman suyun hareket halinde “dynamik” olmasına dikkat edilir.  Bu prosese dinamize etmede denir. Her bir preparat ayrı ayrı hazırlanır.  Faldenpreparat 20 dakika,  diğer iki preparat ise  tam 1 saat karıştırılır. Karıştırma işlemi güzel bir manzaraya bakarak, güzel şeyler düşünülerek yapılmalı. Daha önce belirttiğim gibi hazırlayanın enerjisi de preparatın verimliliğini etkilemektedir.  Preparatların bu şekilde hazırlanması, toprak için yapılan bir homeopati çalışması gibi de görülür. Preperatlar sırt tulumbasına/ pülvazötöre  konmadan önce süzgeçten geçirilir. Hornmist-  ve Fladenpreparat yere doğru sekiz çizerek, Hornkiesel (501)  ise bitkilerin üzerine doğru sekiz çizerek araziye serpilir.

Sepilen preparatları suda inceltirilirken kaosun oluşması

Preparatı su ile inceltme düzeneği. Şekildeki gibi sopayı bir yere asmak, karıştırmayı kolaylaştırır 

Güzel manzara eşliğinde preparatı karıştıran bir çiftçi. Bu şekilde karıştırmak zor. Sopa tüm gücü karıştırandan alır

Fladenpreperat: Demeter yönetmeliğine göre, kompost olmadığı veya kompost preperatlar ile aşılanamadığı durumlarda  kullanılması öngörülür. 

Çiftçiler yardımlaşarak preparatı  güzel bir manzara eşliğinde karıştırıyorlar

Hazır preparat çiftçi alabilir ve  işletmesinde sadece suda inceltme ve komposta aşılanmasını evrelerini yapabilir. Tabii tercih edilen kendisinin tüm süreçleri yerine getirmesidir. 

Bitkilere serpilen hornkiesel (501) preparatı

 

500 nr preparatın toprak verimliliğini olumlu etkilediğini FİBL (organik üretim üzerine araştırma yapan dünyanın en önemli kuruluşlarından teki) 21 yıllık bir çalışma sonucunda saptamıştır.

 

“ Hiç unutmam ve bazen eğitimlerimde de anlatırım. Yine Almanya’da  bio-dynamik kursa katılmıştım.  Yeniyim, Antroposofiyi  de bilmiyorum. Dersi veren hoca, kendisinin nasıl preparat hazırladığını da anlattı. Fotografa baktık, yandan çarklı bir çamaşır makinesi. Çok şaşırmış ve tebessüm etmiştim.  Tahmin edeceğiniz gibi aklıma başka bir şey geldi.. “Hocam, siz güzel bir manzaraya bakarak ve bir saat iki yöne karıştırarak hazırlanması gerektiğini söylemiştiniz bu nasıl olur böyle” dedim. Hocamızda, “bunun düzeneğini biraz değiştirdim, ortada kaos oluyor ve iki yöne de karıştırıyor, bende bu sırada zihinsel olarak güzel bir manzaraya baktığımı hayal edip, güzel şeyler düşünüyorum demişti.  “

Peki inek boynuzu neden bu kadar önemli!

Boynuz bir ineğin yaşamı süresince büyür ve büyür, kendine has bir şekil alır, tıpkı insanın  parmak izi gibidir. Boynuzda her buzağı için bir halka oluşmaktadır. Bir ineğin doğurduğu buzağı sayısını bile boynuzlardaki buzağı halkalarından okuyabiliriz. Beslenme, hastalıklar, mevsimler de boynuzun büyümesi ve şekli üzerinde etkili olur. Boynuzlar geviş getiren hayvanların tipik organıdır.  Boynuzların elbette hayvanların kendilerini korumaları açısından dışarıya yönelik bir rolü  de var. Ancak aynı zamanda içe yönelikte etkileri de vardır.  Buda ancak geviş getirenlerin özel sindirim sistemleri (ineklerin mideleri 4 bölümden oluşur) ile açıklanabilir. İneklerin boynuzları sadece bir savunma seçeneği olarak değil, sindirim güçlerini teşvik eden bir organ olarak görülür. Preparatların boynuzların içine konmasının bir sebebi de kabuk görevi gören boynuzun kozmik enerjiyi yansıtmasını sağlamaktır.  

 Uzun yıllar Demeter’e göre kontroller yapınca, çok hoş anıları biriktirme şansını yakaladım. Bunlardan biri  de yakın zamanda Karadeniz’deki Demeter üreticileri ile yaşadığım.  Demeter’e göre kontrolü bu kere preparatları su ile inceltirken yapmaya karar vermiştik. Her işletmeyi de o sırada ziyaret ettik. Karadeniz’de birkaç üreticinin bulunduğu bir yere geldiğimiz de, üreticiler mutlulukla çim biçme makinesini Hornmist preparatını 1 saat  karıştırmak için kullandıklarını söylediler.  Tabii ki çok daha kolay oluyordu ve doğrusu başka bölgede böyle önerilerle de karşılaşmamıştık. Çok akılcı gözüküyordu. Yapmalarını rica ettim.  İyi de girdap oluşturduğunu gördüm. Ama bir sorun vardı, sadece bir yöne doğru karıştırıyordu, diğer yöne karıştıramıyordu.  Bu durum da olmayacağını ifade ettim. Ancak çiftçiler pes etmediler ve “Demeter” e de sormamı rica ettiler. İsteklerini kırmadım ve Demeter’e de sordum. Onlarda olmayacağını ifade ettiler.   Çiftçiler yeni buluşlar üzerinde çalışmaya devam edeceklerdi.

Bahsettiğim Karadeniz’deki üreticilerin bir tarafa karıştıran çim biçme makinesi. Biyo-dinamikte kullanılamaz.

 

Çim biçme makinesi kaos oluşturuyor ancak tek tarafa karıştırdığı için kullanılamaz.
 

KOMPOST PREPARATLARI (502-507)
Preparatın nr	Adı	Neyin içinde hazırlandığı veya neye doldurulduğu	Etkisi
502P	Civanperçemi çiçekleri (Achillea millefolium)	Geyik mesanesinde	Bitkinin bulunduğu yere uyumunu artırır, bitkide potasyum metabolizmasını,  azot, karbon, sülfür ve potasyum proseslerini düzenler
503P	Papatya çiçeği (Chamomilla officinalis)	İnek bağırsağında	kükürt içeren bu prp.. kalsiyum ile tepkimeye girer ve toprağın sağlıklı olmasını düzenler.
504P	Isırgan otu (Urtica dioca)	-	Toprağın yapısını iyileştirir
505P	Meşe kabuğu (Quercus robur)	Hayvan (inek, keçi, at, koyun gibi) kafatasına	Kalsiyum süreçlerini teşvik eder, mantarı hastalıklardan, zararlılardan korur. Bitki de nerede hastalık olma olasılığı varsa, tam da o bölgeyi güçlendirir
506P	Karahindiba çiçekleri (Taraxacum offtcinale)	İnek bağırsak askısı	Potasyum ve silikat proseslerini teşvik eder, bitkinin dış koşullara uyumunu ve besin maddesi çekme özelliğini artırır
507P	Kediotu (Valeriana officinalis)	-	Fosforun proseslerini artırır, sıcaklığın toprak, gübre, bitki ilişkisini düzenler

Kompost prepparatların olarak  şifalı bitkiler kullanılır. Şifalı bitkilerin,  bitkisel parçaları veya çiçekleri ilgili parçanın (inek bağırsağı, geyik mesanesi gibi)  içine doldurularak, kış boyunca (genelde eylül sonundan marta kadar, yaklaşık 6 ay)  doğadaki güçlerden yararlanması amacıyla toprakta bekletilir.   Daha sonra kompasta aşılanırlar. Böylece çok değerli bir kompost elde edilmiş olur. Bu kompost  toprağı humus açısından da daha zenginleştirir.

Kompost yatağının yüzeyi

Kompustun üst yüzeyinde şekildeki gibi aralıklarla  çukur açılır, çukurlara  tatlı kaşığı kadar preperat aşılanır ve kapatılır. Son olarak  kompostun tüm yüzeyine sıvı kedi otu preperatı serpilir.  

Biyo-dynamik ve biyo-organik tarım arasındaki en önemli farklılık

Biyo-dynamik preparatların kullanımının zorunlu olması, bir tarımsal işletmenin bütününde biyolojik-dynamik tarım yapılması gerektiği. 

Demeter markasını kullanma veya biyo-dymanik üretim yaptığını onaylatma

 

Biyo-dinamik preparatların kullanımının zorunlu olması, bir tarımsal işletmenin bütününde biyolojik-dinamik tarım yapılması gerektiğiyle ilgilidir.

Demeter markasını kullanma  veya biyo-dymanik üretim yaptığını onaylatma:

•  
• - Çiftçinin öncelikli olarak işletmesini Avrupa Birliği’nin (AB) ilgili yönetmeliği: 834/2007 ve 889/2008’ e göre bir kontrol ve sertifikasyon kuruluşu (KSK) tarafından sertifikalatması gerekiyor.
• - Çiftçi “Demeter “ tarafından Türkiye için akredite olmuş bir danışman ile çalışarak biyo-dynamik tarıma başlar.
• - AB’ye göre sertifikalanmış üreticinin danışman tarafından “Demeter” yönetmeliğine göre  biyolojik-dynamik tarıma geçişi yapılır.
• - Tarımsal işletme ”Demeter” tarafından onaylanmış bir KSK tarafından kontrol edilir ve raporu Demeter’e gönderilir.  Sertifikalama ise rapora istinaden Demeter tarafından yapılır. 

Yararlanılan kaynaklar

Masterarbeit  Petra Kernstock, Bakk. techn :  Universität für Bodenkultur Wien, Department für Angewandte Pflanzenwissenschaften und Pflanzenbiotechnologie Institut für Garten-, Obst- und Weinbau, Mögliche kosmische Einflüsse des Mondes auf den Anbau von Radieschen (Raphanus sativus L.), Karotten (Daucus carota L.), Einjähriger Sonnenhut“ (Rudbeckia hirta) nach den Prinzipien von Maria Thun 

Flendsburger Hefte  Biologisch Dynamischen landwirschaft 

Biologischer Obst- Gemüsebau Volmar Last

http://molekulerbiyolojivegenetik.org/nobel-tip-2017-odulu-biyolojik-saat/

https://www.demeter.de