İncir (Ficus carica L.) dünyanın subtropik iklimine sahip hemen her yerinde yetişir. Geniş bir ekolojik uyum yeteneğine sahip olan incir Orta Asya, Güney Avrupa, Kuzey Afrika, Amerika ve Avusturalya da yayılış alanı bulmuştur.
İncirin anavatanı sayılan ülkemizde tüm sahil kuşağı ile özellikle Büyük Menderes ve Küçük Menderes havzalarında dünyanın en kaliteli sofralık ve kurutmalık incir üretimi yapılmaktadır. incir genetik kaynakları bakımından zengin bir varyasyona sahip olan ülkemizde İncir Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Doğu Anadolu Bölgesi haricindeki tüm bölgelerin taranmasıyla elde edilen 272 dişi incir tip veya çeşidi, Aydın ve ilçelerinden toplanmış 58 adet erkek incir tip veya çeşidinden oluşan koleksiyon bahçesine sahiptir.
İncirle ilgili kısa tanıtıcı genel bilgilerden sonra şimdi mevsim itibari ile İncir bahçelerinin tesisi ve budaması ile ilgili özet bilgilere değinmek yerinde olur.
Bahçenin Kurulması ve İlk 3 yıl Fidan Bakımı
Sağlıklı bahçe sağlıklı fidan demektir. Alınacak fidanlar sertifikalı olmalıdır.
Fidan Dikim Zamanı: İncir fidanları en uygun kış uykusu devresi (yapraksız) ve ilkbaharda su yürümesi arasında kalan dönemde dikilebilir. Kışı soğuk olmayan yerlerde Sonbahar dikimi tercih edilir.
Fidan Dikimi
- • Aralık mesafeleri 8x8-8x6-6x6 ve 8x4 metre olabilir.
- • Genel olarak 50 cm derinlik ve 50 cm genişlikte dikim çukuru uygundur
Dikilecek fidanlarda dikimden hemen önce bir kök tuvaleti yapılır. Fidanın dibine sulama havuzu yapılarak ilk can suyu verilir. Fidan hereği ip, lastik, söğüt dalı, vs. çaprazlamasına olarak sekiz yapacak şekilde bağlanır.
Fidan Bakımı
- Dikimden hemen sonra can suyu verilmeli
- Dikimden sonraki günlerde fidanlar, sıcaklığa bağlı olarak Ağustos ayının ortasına kadar düzenli olarak sulanması
Şekil Budaması
• Fidanlar dikimden hemen sonra veya sürgün vermeden hemen önce ilk ana dalları oluşturmak amacıyla seçilen yükseklikten (zeminden 60 cm- 1m yükseklikten) uçları kesilir.
İlk kış budamasında 3-4 iskelet ana dal aralarında eşit mesafe olacak şekilde seçilir ve 30-50 cm mesafeden budanır Bu ana dallar ağaç gövdesi çevresine eşit olarak dağıtılmalıdır. Aday iskelet ana dallarının gelişmesini arttırmak için toprak yüzeyinden ve gövdeden çıkmış asalak sürgünler kesilir. Bu uygulama her ilkbahar ve yaz mevsiminde devam etmelidir.
İkinci kış mevsiminde yapılacak budama her bir ana dalın ucuna yakın olarak çıkan iyi gelişmiş yan dallardan iki veya üç tanesinin seçiminden oluşur. Ağaç yukarıya ve dışa doğru büyüyecek ve bir vazo şeklini alacak biçimde terbiye edilmiş olmalıdır. Seçilen ikinci derecedeki ana dallar ilk kışta olduğu gibi 30-50 cm’den budanırlar. Esas ana dallardan çıkan bütün obur dallar ( kuvvetli gelişen, dikine büyüyen dallar) çıkarılmalıdır.
Budama üçüncü ve dördüncü kış budamaları boyunca devam eder. Budama yaparken ağacın orta kısmı açık bırakılmamalıdır. Ancak dördüncü ya da beşinci kış budamasında ana iskelet dallarından, zeminden 2-3m yükseklikte oluşan dallar ağacın üst ve orta kısmının doldurulmasına olanak sağlar.
Budamalar sırasında dikkat edilmesi zorunlu bazı noktalar vardır. Bunlar;
-
-
- Bir yıllık dallarda sürekli boğum yerinden kesim yapmalı, öz açığa çıkarılmamalıdır.
- Dibinden kesilecek dallar daima dal yastığı üzerinden kesilmelidir.
- Budamada kesinlikle iyi bilenmiş keskin ve temiz aletler kullanılmalıdır. Seyreltme budaması ve ince dal kesimlerinde budama makası, kalın dal kesimlerinde testere kullanılmalıdır. Testereyle kesimlerde kesim yeri keskin bir bıçak veya serpetle düzeltilmelidir. Belirli kalınlıktaki dalları kesmede pürüzsüz yara meydana getirmeleri nedeniyle el baltası ve tahra da kullanılabilir.
- Kalın dal kesimi sonucu ortaya çıkan yaralara aşı macunu sürülerek yara örtülmelidir.
- Budama artıkları hastalık ve zararlı taşıyıcıları oldukları için derhal toplanıp yakılmalı veya bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
-
Hilmi KOCATAŞ
Ziraat Mühendisi
İncir Araştırma İstasyonu Müdürlüğü
