{"id":5236,"date":"2026-04-11T10:23:38","date_gmt":"2026-04-11T10:23:38","guid":{"rendered":"https:\/\/apelasyon.com\/doga-ve-cevre\/yeni-oyuncak-yerel-tohumlar\/"},"modified":"2026-08-05T10:26:06","modified_gmt":"2026-08-05T10:26:06","slug":"yeni-oyuncak-yerel-tohumlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/tarim\/yeni-oyuncak-yerel-tohumlar\/","title":{"rendered":"Yeni Oyuncak: Yerel Tohumlar"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-content\">\n<p>\t<title><\/title><\/p>\n<p>Yerel tohumlar\u0131 kullanarak agro-ekolojik uygulamalar\u0131 kullanan ba\u015fta kad\u0131nlar olmak \u00fczere bir \u00e7ok \u00fcretici bulunuyor. Bu \u00fcreticileri destekleyen belediyeler, \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 (STK), g\u0131da gruplar\u0131 ve bilim insanlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 da her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.<\/p>\n<p>Yerel tohumlar\u0131n \u00fcretimi, kullan\u0131m\u0131 ve korunumu \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7ilerin ekonomik durumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yerel tohumlar\u0131n korunmas\u0131 ve kaybolmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi i\u00e7in hem \u00fcreticilerde hem de t\u00fcketicilerde bilin\u00e7 yaratmak \u00fczere d\u00fczenlenen yedi y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fe sahip olan tohum takas etkinlikleri g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 50\u2019ye ula\u015ft\u0131. Tohum takas etkinlikleri hakk\u0131nda bir tak\u0131m ele\u015ftiriler bulunuyor. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda ger\u00e7eklik pay\u0131 var. Ve bu olumsuzluklar\u0131n giderilmesi i\u00e7in \u00e7aba sarf ediliyor. Bu yaz\u0131n\u0131n konusu bu ele\u015ftirilerden haks\u0131zl\u0131k i\u00e7erenler ve y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n derinli\u011fini anlatmaya y\u00f6nelik\u2026<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/badoworks.com\/apelasyon\/images\/images\/005.jpg\" style=\"margin-top: 10px;margin-bottom: 10px;width: 100%\"><\/p>\n<p>\u00d6ncelikle tohum takaslar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana toplumda bilin\u00e7 yaratmak ve unutulan \u00f6nemini yeniden hat\u0131rlatarak kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gibi \u00f6nemli bir amac\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yerel tohumlar konusunda bilin\u00e7 yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fan, uzmanlar\u0131n deste\u011fi ile agro-ekolojik y\u00f6ntemleri \u00e7ift\u00e7ilere \u00f6\u011fretmek ve uygulamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in k\u0131sacas\u0131 yerel tohumlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rken sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalar \u00fcretilmesine ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin ekonomik olarak geli\u015fmesine destek olmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar hakk\u0131ndaki ele\u015ftiriler yaz\u0131k ki bu yaz\u0131n\u0131n konusunu olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>Yerel tohumlara y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten STK\u2019lar\u0131 olu\u015fturanlar toplumda genellikle takdir edilirken baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re de bir avu\u00e7 entel, emekli, i\u015fi olmayan ve bo\u015f vaktini doldurma u\u011fra\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7inde olanlar olarak ele\u015ftiriliyor. Bu ki\u015filerin \u2018oyuncak\u2019 olarak da kendilerine yerel tohumlar\u0131 se\u00e7mi\u015f olmalar\u0131 ve tohum takas\u0131 d\u00fczenlemekle \u2018oyun\u2019 oynad\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki s\u00f6ylemler ise hayli \u00fcz\u00fcc\u00fc\u2026<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle \u2018oyun\u2019 ve \u2018oyuncak\u2019 kelimelerinin s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131n\u0131 hat\u0131rlamakta fayda var\u2026<\/p>\n<p><b>Oyun;<\/b> <i>uzak bir amac\u0131 ya da ileriye d\u00f6n\u00fck bir memnunluk duygusu ile ili\u015fkisi olmayan, e\u011flenceli herhangi bir etkinlik<\/i> olarak; <b>Oyuncak<\/b> ise; <i>oyun arac\u0131, \u00f6nemsiz ve kolay i\u015f <\/i>olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (1).<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klamalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u00e7inde ya\u015fam\u0131 bar\u0131nd\u0131ran ve gelece\u011fimiz olan yerel tohumlar\u0131n <b>\u2018oyuncak\u2019<\/b> olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; d\u00fczenlenen takas etkinlikleriyle de <b>\u2018oyun\u2019<\/b> oynanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015f olmam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, yerel tohumu ve tar\u0131msal biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak dolay\u0131s\u0131yla \u00fclke olarak g\u0131da g\u00fcvencemizi sa\u011flamak ve yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n en temel hakk\u0131 olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bu konuda toplumsal bilin\u00e7 yaratmak gibi y\u00fcce bir amac\u0131 bulunmaktad\u0131r. Yine tan\u0131mdan hareketle, y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar tam tersine ileriye d\u00f6n\u00fck memnunluk duygusu ile ili\u015fkisi olan bir \u00e7abalard\u0131r. T\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fmalar; k\u0131rdan kente g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyi sa\u011flayabilme, tar\u0131msal yap\u0131m\u0131za uygun, kendine yeterli, her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltma potansiyeline sahiptir.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir deyi\u015fle; \u00fclke olarak kendine yeten, t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n\u0131n refah\u0131n\u0131n, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve g\u00fcvencesinin sa\u011flanacak olmas\u0131ndan memnun olacaklar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Yerel tohumlardan ve sentetik kimyasallar kullan\u0131lmadan \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler de\u011fi\u015fik yollarla t\u00fcketicilere ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. T\u00fcketti\u011fi g\u0131dalar\u0131n yerel tohumlardan \u00fcretilmi\u015f ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen ki\u015filer, bu g\u0131dalara g\u0131da topluluklar\u0131, \u00e7e\u015fitli t\u00fcketim kooperatifleri, \u00fcretici, k\u00f6yl\u00fc ya da organik pazarlar, sanal ortam ya da do\u011frudan ki\u015fisel olarak \u00fcreticilerle ileti\u015fim gibi kanallar\u0131 kullanarak ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Sevindirici olan \u015fu ki bu t\u00fcketicilerin say\u0131s\u0131 giderek art\u0131yor! Bununla beraber bu kanallar\u0131n herhangi birisine dahil olamayan, dahil olmamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli kayg\u0131lar\u0131, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 olan ki\u015filerin say\u0131s\u0131 da \u00e7oktur. Bu ki\u015filer \u00fcreticilere ya da bu \u00fcr\u00fcnlerin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapan ki\u015fi ve gruplara \u015f\u00f6yle bir soru sormaktad\u0131rlar.<\/p>\n<h2>\u201cBunlar\u0131n yerel tohumlardan ve ila\u00e7s\u0131z olarak \u00fcretildi\u011fini nereden bileyim?\u201d<\/h2>\n<p>\t<title><\/title><\/p>\n<p>\u00c7o\u011funun s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131n almamas\u0131 ile sonu\u00e7lanan bu soru olduk\u00e7a \u00f6nemli bir soru. Bu ki\u015filere \u00e7ok hak verirken ayn\u0131 zamanda yap\u0131lan bu sorgulamada bir eksiklik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Elbette bu sorular sorulmal\u0131, \u00fcreticilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalar\u0131 \u00fcretip \u00fcretmedi\u011finin izi s\u00fcr\u00fclmeli. Ancak bu soru ve davran\u0131\u015f i\u00e7inde bir paradoksu bar\u0131nd\u0131r\u0131yor\u2026<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/badoworks.com\/apelasyon\/images\/images\/00129_CornDroughtCanadianCounty07(2).jpg\" style=\"margin-top: 10px;margin-bottom: 10px;width: 100%\"><\/p>\n<p>S\u00f6z konusu davran\u0131\u015fta; verimli olabilmesi i\u00e7in daha \u00e7ok suya, sentetik kimyasal g\u00fcbreye ve ilaca ihtiya\u00e7 duyan bu nedenle de tar\u0131msal biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fimizin kaybolmas\u0131na, topraklar\u0131m\u0131z\u0131n bozulmas\u0131na, sular\u0131m\u0131z\u0131n kirlenmesine ve insanlar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesine neden olan tohumlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, ithal ediliyor olmas\u0131n\u0131n ve t\u00fcm bu uygulamalar\u0131n \u00f6nemsenmemesidir. Ve bunlardan \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131n al\u0131n\u0131rken bu sorgulaman\u0131n yap\u0131lm\u0131yor olmas\u0131, b\u00fcy\u00fck bir rahatl\u0131kla sat\u0131n al\u0131n\u0131yor olmas\u0131 k\u0131sacas\u0131 yerel tohumdan \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik kayg\u0131lar\u0131n bu \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in ta\u015f\u0131nm\u0131yor olmas\u0131 en b\u00fcy\u00fck eksikliktir.<\/p>\n<p>Yerel tohumlar\u0131n geli\u015fmesini ve agro-ekolojik y\u00f6ntemlerle \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 istiyorsak bu \u00e7abalar\u0131n par\u00e7as\u0131 olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Nas\u0131l m\u0131?<\/p>\n<p>Sorunun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer asl\u0131nda kentlerdir. Biz t\u00fcketenlerin se\u00e7imleri, eylemleri, \u00e7ift\u00e7ilere, k\u0131rsala \u015fekil vermektedir. T\u00fcketiciler olarak kentlerde \u00f6rg\u00fctlenerek, t\u00fcketti\u011fimiz g\u0131dalar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ferek, yediklerimizin hangi tohumdan ve nas\u0131l \u00fcretildi\u011fine, pazarlama kanallar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011funa dikkat ederek, dikkat etmek yetmez bilgilerimizi eyleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, k\u0131rsalda \u00fcreticilerin \u00f6rg\u00fctlenmesine destek olarak sa\u011flayabiliriz.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, art\u0131k tohum takaslar\u0131n\u0131 ve sadece onlara kat\u0131l\u0131m\u0131 bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131mam\u0131z\u0131n zaman\u0131 geldi de ge\u00e7iyor\u2026<\/p>\n<p>En \u00f6nemli ya\u015famsal kayna\u011f\u0131m\u0131z olan yerel \u00e7e\u015fitler i\u00e7in \u00e7abalar\u0131n geni\u015fletilmesi gerekmektedir. Bilim insanlar\u0131n\u0131n, \u00e7ift\u00e7ilerin, hobistlerin, kamu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n, STK\u2019lar\u0131n birlikte \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 ulusal d\u00fczeyde b\u00fcy\u00fck kat\u0131l\u0131mc\u0131 proje ve ara\u015ft\u0131rmalara ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r. Takaslar\u0131n en g\u00fczel, kaliteli, verimli, sa\u011fl\u0131kl\u0131 yerel \u00e7e\u015fitlerin takas edildi\u011fi, se\u00e7ildi\u011fi, \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fi; bu \u00e7e\u015fitleri yeti\u015ftiren k\u00f6yl\u00fclerin onore edildi\u011fi, \u00fcr\u00fcnlerinin yayg\u0131n olarak sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yani olumlu yans\u0131malar\u0131n\u0131 hep birlikte g\u00f6rece\u011fimiz hale d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flamam\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n<p>Resmi verilerle; son 15 y\u0131lda ithal edilen tohum miktar\u0131 y\u00fczde 61 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcketilen kimyasal g\u00fcbre miktar\u0131 y\u00fczde 22 artm\u0131\u015f ve bunun yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131-50\u2019si ithalatla kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r(2). Tar\u0131msal ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde toplam ithalat, de\u011fer olarak yakla\u015f\u0131k 1.7 milyon dolardan, 7.5 milyon dolara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (3).<\/p>\n<p>\u00dclke olarak t\u00fcm bunlar\u0131 tersine \u00e7evirebilecek g\u00fcce sahibiz! B\u00fcy\u00fck bir genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahibiz. Do\u011fru ulusal politikalarla, imzalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anla\u015fmalardaki haklar\u0131m\u0131z\u0131 lehimize kullanarak; do\u011fru ve kararl\u0131 uygulamalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve ulusal bilincin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak bunu ba\u015farabiliriz!<\/p>\n<p>Bize d\u00fc\u015fen de bu ulusal g\u00fcce sahip \u00e7\u0131kmakt\u0131r\u2026<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(1) TDK, 2017. B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T.C. Ba\u015fbakanl\u0131k Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Dil ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu T\u00fcrk Dil Kurumu, http:\/\/www.tdk.org.tr, (Eri\u015fim: 18 Aral\u0131k 2017).<\/p>\n<p>(2) GTHB, 2016. G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, B\u00dcGEM Faaliyetleri Raporu, http:\/\/www. gthb.gov.tr, (Eri\u015fim: 08 Mart 2016).<\/p>\n<p>(3) TU\u0130K, 2017. \u0130statistik verileri. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu, www.tuik.gov.tr. (Eri\u015fim: 08 Aral\u0131k 2017).<\/p>\n<\/p><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yerel tohumlar\u0131 kullanarak agro-ekolojik uygulamalar\u0131 kullanan ba\u015fta kad\u0131nlar olmak \u00fczere bir \u00e7ok \u00fcretici bulunuyor. Bu \u00fcreticileri destekleyen belediyeler, \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 (STK), g\u0131da gruplar\u0131 ve bilim insanlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 da her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Yerel tohumlar\u0131n \u00fcretimi, kullan\u0131m\u0131 ve korunumu \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7ilerin ekonomik durumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yerel tohumlar\u0131n korunmas\u0131 ve kaybolmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":116,"featured_media":5237,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[248],"class_list":["post-5236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarim","tag-52-sayi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/116"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7973,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5236\/revisions\/7973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}