{"id":5580,"date":"2026-04-11T11:33:37","date_gmt":"2026-04-11T11:33:37","guid":{"rendered":"https:\/\/apelasyon.com\/doga-ve-cevre\/gozun-beslenme-ile-iliskisi\/"},"modified":"2026-07-28T11:19:31","modified_gmt":"2026-07-28T11:19:31","slug":"gozun-beslenme-ile-iliskisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/saglik\/gozun-beslenme-ile-iliskisi\/","title":{"rendered":"G\u00f6z\u00fcn Beslenme \u0130le \u0130li\u015fkisi"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-content\">\n<p>\t<title><\/title><\/p>\n<p>Pek \u00e7ok insan en \u00f6nemli organ\u0131n\u0131z hangisi dendi\u011finde g\u00f6z diyecektir. G\u00f6rme yetimiz ya\u015fam\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6nemli bir penceredir. Renkler, \u0131\u015f\u0131k, nesneler, \u015fekiller ve yaz\u0131 ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya a\u00e7\u0131lan penceresi olan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz taraf\u0131ndan alg\u0131lanarak bir anlama gelmektedir. Dergimizin konular\u0131ndan olan g\u0131dalar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131 ile beslenmenin acaba g\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00fczerine etkileri nedir?\u00a0<\/p>\n<p>G\u00f6z denince akla gelen en \u00f6nemli Doktorlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen sevgili dostum <a href=\"https:\/\/www.baskent.edu.tr\/\" target=\"_blank\"><b>Ba\u015fkent \u00dcniversitesi<\/b><\/a><b>\u00a0<\/b><a href=\"http:\/\/izmir.baskenthastaneleri.com\/%22%20%5Ct%20%22_blank\" target=\"_blank\"><b>\u0130zmir Z\u00fcbeyde Han\u0131m Hastanesi<\/b><\/a><b> <\/b>G\u00f6z Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131<b> Prof. Dr. Sinan Emre<\/b> \u2018ye okumay\u0131 seven, g\u00f6rmeyi seven, ya\u015famay\u0131 seven her kesin bilmesi ve dikkat etmesi gerekli konular\u0131 biz sorduk o cevaplad\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z g\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 etkiler mi?<\/b><\/p>\n<p>\u00d6zellikle gastrointestinal sistem hastal\u0131klar\u0131 ve di\u011fer sistemik hastal\u0131klar kadar direk ili\u015fkiler g\u00f6sterilmese de, g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rme i\u015flevini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yerine getirebilmesi i\u00e7in baz\u0131 maddelere ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bu maddelerin v\u00fccuda temininde belli besin gruplar\u0131n\u0131n olmazsa olmaz kullan\u0131m\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>G\u00f6z\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda hangi maddelerin rol\u00fc vard\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>G\u00f6rme fonksiyonumuzu d\u00fczenli \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilmemizi sa\u011flayan en \u00f6nemli madde A vitaminidir. Bunun yan\u0131nda E, C vitamini, \u00e7inko, doymam\u0131\u015f ya\u011f asitleri (PUFA) ile lutein ve zeaksantin gibi A vitamini t\u00fcrevi (karotenoid) maddelere de ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Bu vitamin ve minerallerin nas\u0131l fonksiyonlar\u0131 vard\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>A vitamini temel olarak g\u00f6z\u00fcn sinir a\u011f\u0131 tabakas\u0131 olan retinada, g\u00f6ze giren \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n i\u015flenip g\u00f6r\u00fcnt\u00fc haline \u00e7evrilmesinde kullan\u0131lan en \u00f6nemli vitamindir. Bunun yan\u0131nda, v\u00fccutta ba\u015fka b\u00f6lgelerde de bulunan konjonktival goblet h\u00fccrelerinden mukus salg\u0131lanmas\u0131nda da rol\u00fc mevcuttur. C vitamini g\u00f6z\u00fcn \u00f6n kamara denilen odac\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a y\u00fcksek konsantrasyonda bulunarak antioksidan \u00f6zellik g\u00f6stermekte ve dokular\u0131n temel yap\u0131ta\u015flar\u0131ndan olan kollajen \u00fcretiminde rol almaktad\u0131r. E vitamini, \u00f6zellikle retinadaki ya\u011f asitleri \u00fczerinde antioksidan etki g\u00f6stermektedir. \u00c7inko, sinir iletim aral\u0131\u011f\u0131nda bulunarak, mevcut toksik maddelerin sinir yap\u0131s\u0131 \u00fczerine etkilerini azaltmaktad\u0131r. Doymam\u0131\u015f ya\u011f asitleri (PUFA) ise retinada fotoresept\u00f6rlerde E vitamini ile birlikte antioksidan ve fonksiyon d\u00fczenleyici etki g\u00f6stermektedir. Lutein ve zeaksantin ise yo\u011funlukla sar\u0131 nokta olarak adland\u0131r\u0131lan g\u00f6rme merkezi makulada bulunan karotenoidlerdir ve retinay\u0131 k\u0131sa dalga boylu mavi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n toksik etkisinden antoksidan mekanizmayla korumaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Hangi vitamin eksikliklerinde hangi g\u00f6z bulgular\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar?<\/b><\/p>\n<p>A vitamini eksikli\u011finde kseroftalmi isimli hastal\u0131k meydana gelmektedir. Bu hastal\u0131kta, gece k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, konjonktiva ve korneada g\u00f6zya\u015f\u0131 bozuklu\u011funa ba\u011fl\u0131 kuruluk ve bu kurulu\u011fun ilerlemesi sonucu korneal nedbelenme ve nihayetinde keratomalazi denilen korneal dokunun \u00f6l\u00fcm\u00fc (nekrozu) meydana gelmektedir. D\u00fcnya sa\u011fl\u0131k \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u2018Vision 2020\u2019 plan\u0131nda eradike etmek istedi\u011fi k\u00f6rl\u00fck nedenlerinin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. C vitamini eksikli\u011finde skorb\u00fct isimli t\u00fcm v\u00fccutta g\u00f6r\u00fclebilen hastal\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu hastal\u0131kta g\u00f6zde y\u00fczeyel ve derin damarlarda kanamalar g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Ayr\u0131ca g\u00f6z travmalar\u0131 sonras\u0131 iyile\u015fme s\u00fcrecinde bozukluklar da g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 makula dejenerasyonu (Sar\u0131 nokta) hastalar\u0131 beslenmelerine hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde dikkat etmelidir?<\/b><\/p>\n<p>Sar\u0131 nokta hastalar\u0131nda \u00f6zellikle makulada yo\u011fun olmas\u0131 gereken lutein ve zeaksantin\u00a0 isimli karotenoidlerin yo\u011funlu\u011funun azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015f ve hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimi ve ilerlemesinde rol oynad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Sar\u0131 nokta hastal\u0131\u011f\u0131yla ilgili yap\u0131lan en kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar AREDS ve AREDS2\u2019dir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda, lutein ve zeaksantin, A, E, C vitamini, \u00e7inko, bak\u0131r ve doymam\u0131\u015f ya\u011f asitleri (docosahexaenoic acid (DHA) ve eicosapentaenoic acid (EPA) takviyesinin, hastalar\u0131n ileri derecede sar\u0131 nokta hastal\u0131\u011f\u0131na geli\u015fmesi riskini azaltt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Katarakt geli\u015fiminde beslenmenin herhangi bir etkisi varm\u0131d\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda multivitamin komplekslerinin katarakt geli\u015fimini azaltt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde sonu\u00e7lar rapor edilmekle birlikte baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise bu etki g\u00f6zlenememi\u015ftir. Kesin olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan bir bulgu olmamakla birlikte, katarat geli\u015fiminde lens proteinlerinin oksidasyonun \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, antioksidan etkili vitamin ve minerallerin takviyesi katarakt olu\u015fumu \u00fczerinde etkili olabilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Kuru g\u00f6z hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fiminde bselenme etkili midir?\u00a0<\/b><\/p>\n<p>G\u00f6z\u00fcn ya\u011fl\u0131 salg\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan meibomain bezlerinin bozulmu\u015f salg\u0131lar\u0131 kuru g\u00f6z hastalar\u0131nda g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n daha ak\u0131\u015fkan s\u0131v\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131n buharla\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyememektedir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda omega 3 ya\u011f asitlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n bu salg\u0131 bozuklu\u011funu d\u00fczeltti\u011fini ve hastalar\u0131n hem \u015fikayetlerinde hem de bulgular\u0131nda azalma meydana getirdi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Glokom hastal\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde beslenmenin etkisi var m\u0131d\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda glokomun ilerlemesini engelleyecek net bir etki g\u00f6sterilememi\u015f olsa da kahve, yaban mersini, ginko biloba, \u00e7ikolata ve omega 3 ya\u011f asitlerinin g\u00f6z i\u00e7i bas\u0131nc\u0131 dengeleyici ve antioksidan \u00f6zellikleriyle faydal\u0131 olabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>G\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 besinlerden \u00f6rnek verebilirmisiniz.\u00a0<\/b><\/p>\n<p>Lutein ve zeaksantinden zengin besinlere \u00f6rnek olarak, yumurta sar\u0131s\u0131, m\u0131s\u0131r, kivi, \u00fcz\u00fcm, \u0131spanak ve kabak \u00f6rnek verilebilir. C vitamini i\u00e7in turun\u00e7giller,\u00a0 b\u00f6\u011f\u00fcrtlen, brokoli, Br\u00fcksel lahanas\u0131 ve k\u0131rm\u0131z\u0131 (paprika) biber \u00f6rnek verilebilinir. A vitamini (retinoidler) karaci\u011fer, bal\u0131k ya\u011f\u0131, yumurta sar\u0131s\u0131, peynir, s\u00fct, tereya\u011f\u0131 gibi hayvansal besinlerde\u00a0 bulunur. Beta-karoten gibi A provitaminleri\u00a0 ise,\u00a0 koyu ye\u015fil ve sar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 sebze ve baz\u0131 meyvelerde (tatl\u0131 patates, havu\u00e7, kay\u0131s\u0131, brokoli, lahana, kavun&#8230;vs) bol bulunur. E vitamini i\u00e7in ay\u00e7i\u00e7e\u011fi \u00e7ekirde\u011fi, f\u0131nd\u0131k, bademi\u00e7i, koyu ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler, \u00e7inko i\u00e7in istiridye, di\u011fer kabuklu deniz mahsulleri, k\u00fcmes hayvanlar\u0131 etleri, fasulye ve kabuklu yemi\u015fler ve omega 3 ya\u011f asitleri i\u00e7in ise somon bal\u0131\u011f\u0131, sardalya ve ceviz \u00f6rnek verilebilinir.<\/p>\n<p><b>Baz\u0131 sistemik hastal\u0131klar\u0131n, \u00f6zellikle \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6z \u00fczerindeki olumsuz etkileri bilinmekte. Bu hastalar\u0131n diyetlerinde g\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekstra dikkat etmeleri gereken fakt\u00f6rler nelerdir?<\/b><\/p>\n<p>Diyabet hastalar\u0131ndaki g\u00f6z bulgular\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in \u00f6ncelikle s\u0131k\u0131 bir \u015feker kontrol\u00fc gereklidir. Ayr\u0131ca e\u015flik eden hastal\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hasta diyetiyle il\u015fkili olarak hiperlipidemi ve hipertansyion kontrol\u00fc de \u00f6nemlidir. Bu hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 diyetler d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zel olarak g\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in belli bir diyet \u00f6nerilmemekle \u00f6nceden bahsetti\u011fimiz antioksidan \u00f6zellikteki maddeleri i\u00e7eren besin maddelerinin diyetlerinde yer tutmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n<\/p><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pek \u00e7ok insan en \u00f6nemli organ\u0131n\u0131z hangisi dendi\u011finde g\u00f6z diyecektir. G\u00f6rme yetimiz ya\u015fam\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6nemli bir penceredir. Renkler, \u0131\u015f\u0131k, nesneler, \u015fekiller ve yaz\u0131 ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya a\u00e7\u0131lan penceresi olan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz taraf\u0131ndan alg\u0131lanarak bir anlama gelmektedir. Dergimizin konular\u0131ndan olan g\u0131dalar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131 ile beslenmenin acaba g\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00fczerine etkileri nedir?\u00a0 G\u00f6z denince akla gelen en \u00f6nemli Doktorlar\u0131n ba\u015f\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5581,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[236],"class_list":["post-5580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-40-sayi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5580"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7683,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions\/7683"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}