{"id":5880,"date":"2026-04-11T12:32:09","date_gmt":"2026-04-11T12:32:09","guid":{"rendered":"https:\/\/apelasyon.com\/doga-ve-cevre\/nadas\/"},"modified":"2026-07-27T12:32:05","modified_gmt":"2026-07-27T12:32:05","slug":"nadas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/tarim\/nadas\/","title":{"rendered":"Nadas"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-content\">\n<p>\t<title><\/title><\/p>\n<p>Elbette ne demek oldu\u011funu biliyorsunuz ama \u00f6zellikle bahar mevsiminde karadan veya havadan bir yere giderseniz bu i\u015fin \u00fclkemiz i\u00e7in ne boyutlarda oldu\u011funu anlars\u0131n\u0131z.\u00a0 Ekilebilir arazinin nerdeyse yar\u0131s\u0131 bo\u015f. Nedeni de basit. Toprak dinlensin de gelecek sene daha iyi \u00fcr\u00fcn al\u0131ns\u0131n. \u0130yi de toprak acaba dinlenmeyi biliyor mu?\u00a0 Bak sevgili tarlam bu sene nadasa b\u0131rak\u0131ld\u0131n bir sene keyf yap enerji topla seneye ben seni ekece\u011fim bi\u00e7ece\u011fim sen de bana \u00fcr\u00fcn vereceksin deyin bakal\u0131m anlayacak m\u0131? \u00d6yle olsa idi her sene tar\u0131m rekoltesi ayn\u0131 seviyelerde kal\u0131rd\u0131 ama ger\u00e7ek pek te \u00f6yle olmaz. Bu sene havalar s\u00f6yle oldu b\u00f6yle oldu der dururuz.\u00a0 Ya\u011fsa da dert ya\u011fmasa da. \u00d6yle ya tarlay\u0131 s\u00fcr et ve sonbaharda ekinin her ne ise onu ek ve beklemeye ba\u015fla.\u00a0 K\u0131\u015f sert ge\u00e7se diye dua et ki ekin kar alt\u0131nda kals\u0131n bol bol kar ya\u011fs\u0131n da su olsun. Sonras\u0131 bahar ve bol g\u00fcne\u015f ve bahar ya\u011fmurlar\u0131. \u00c7ok ta olmayacak az da, karar\u0131nca. Tabik\u00ee karar\u0131nca ne demek oluyor ise ama bahar ya\u011fmuru bu giderek sa\u011fanaklara d\u00f6ner ve bir metre \u00f6tesine havadan bidonlarla su bo\u015fal\u0131rken di\u011fer yer kuru kal\u0131r. Hadi bu da ge\u00e7ti s\u0131caklar ba\u015flad\u0131 bu sefer de ya\u011f\u0131\u015f istenmez. Ekin ba\u015fak versin boya gitmesin fazla boylanmas\u0131n r\u00fczg\u00e2r devirmesin tela\u015fesi. Sonra hasat zaman\u0131 gelir ve mutlu sona yakla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Tamam, bunlar ekilen araziler i\u00e7in ge\u00e7erli. Peki ya ekilmeyenler. Onlar dinlenmede ya bir \u015fey de ekilmedi\u011fi i\u00e7in bom bo\u015f araziler, dinleniyorlar zannediyorsan\u0131z yan\u0131l\u0131yorsunuz derim. Bizim uygulamam\u0131za g\u00f6re \u00f6yle ama nadasa b\u0131rak\u0131lan tarlalarda \u00e7\u0131kan gelinciklere bir bakal\u0131m hele.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: http:\/\/www.trthaber.com\/haber\/yasam\/hasankeyf-gelincik-kirmizisi-40409.html<\/p>\n<p>\u015eimdi bu tarlay\u0131 nadasa b\u0131rakan \u00e7ift\u00e7imiz zanneder ki tarlas\u0131 bir sene ekilmedi\u011fi i\u00e7in dinlenir ve beslenir ve de gelecek sene daha bol \u00fcr\u00fcn verir.\u00a0 Ama yukar\u0131da foto\u011frafta g\u00f6r\u00fclen ger\u00e7ekler de der ki tarlas\u0131nda ne var ne yok ise bu gelincikler onu g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile birlikte ye\u015file \u00e7evirdi tarlan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ald\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u00c7ift\u00e7iye kalan sadece beklemek.\u00a0 \u015eimdi hemen bu sat\u0131rda \u00f6zellikle tar\u0131m bran\u015f\u0131ndaki akademik d\u00fcnya ayaklanm\u0131\u015f ve sen kimyac\u0131s\u0131n ne anlars\u0131n topraktan nadastan g\u00fcbreden demi\u015flerdir. Do\u011frudur topraktan direkt olarak anlamam ama topra\u011fa ne girer onu gayet te g\u00fczel bilirim.\u00a0 Zaten \u00e7ift\u00e7ilerimiz de hi\u00e7bir zaman benim topra\u011f\u0131 dinlendirdim bir \u00fcr\u00fcn ald\u0131m sormay\u0131n demez. Olsa olsa denen bu sene havalar ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ge\u00e7ti \u00fcr\u00fcn bol oldu veya havalar kurakt\u0131 ekin tarlada yand\u0131 kald\u0131 gibi tabirler kullan\u0131l\u0131r.\u00a0 Yani her \u015fey havaya ya\u011f\u0131\u015fa ba\u011flan\u0131r ve do\u011frudur da.\u00a0<\/p>\n<p>Diyelim ki tar\u0131msal faaliyetlerde en de\u011ferli \u00f6\u011fe toprak. Tamam, o zaman otoyol yap\u0131m\u0131nda bazen d\u00fcmd\u00fcz edilen da\u011flar\u0131 tepeleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Baz\u0131lar\u0131 kaya ama baz\u0131lar\u0131 da toprak de\u011fil mi?\u00a0 Kocaman i\u015f makinalar\u0131 ile metrelerce t\u0131ra\u015flanan da\u011flar ve sonu\u00e7 olarak en az\u0131ndan y\u00fczlerce seneden bu yana tar\u0131msal hi\u00e7bir faaliyet yap\u0131lmam\u0131\u015f y\u00fczlerce seneden bu yana derinlerde nadasta bekleyen toprak. Demek oraya ne ekerseniz ekin y\u00fczlerce senden bu yana nadasta bekleyen topraktaki t\u00fcm besini al\u0131p ekilen dikilen her \u015feyin bir anda topraktan f\u0131\u015fk\u0131rmas\u0131 gerekmez mi? Gerekir elbette de ger\u00e7ek hayat \u00f6yle olmaz i\u015fte. Karayollar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck dertlerinden birisi de otoyollar\u0131n her iki yan\u0131nda a\u011fa\u00e7 tutturamamaktan dolay\u0131d\u0131r. Akademik d\u00fcnya da \u015fa\u015far bu i\u015fe. Toprak bildik toprakt\u0131r dikilen a\u011fa\u00e7 ta \u00f6yle ve bunlar\u0131n y\u00fczlerce seneden bu yana nadasta olan topra\u011fa dikilmesi ile b\u0131rak\u0131n b\u00fcy\u00fcmeyi f\u0131\u015fk\u0131rmas\u0131 gerekirken fidan kurur gider.<\/p>\n<p>Nedeni basit ama bilmek istemezler. Toprak bitkinin tutunmas\u0131 ve gerekli besinleri almas\u0131 i\u00e7in olmazsa olmazlardan ama mutlaka da \u015fart de\u011fil. Topraks\u0131z tar\u0131m bunun en g\u00fczel ispat\u0131. Peki, bu besinler nereden geliyor acaba i\u015fte buras\u0131 i\u015fin as\u0131l p\u00fcf noktas\u0131. Nadasa b\u0131rakman\u0131n amac\u0131 toprak g\u00fc\u00e7lensin. \u0130yi de o gelincikler neden ve nas\u0131l yeti\u015fiyor. Toprak g\u00fc\u00e7lenmi\u015f ise t\u00fcm g\u00fc\u00e7 yine o yabani bitkiler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmakta.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u015eimdi gelelim i\u015fin asl\u0131na. Topra\u011f\u0131n bir yarar\u0131 yok. T\u00fcm besin ya\u011fmur suyunda. Ama \u00e7\u00f6l topra\u011f\u0131 ile birlikte gelen ya\u011fmur suyunda ve \u00f6zellikle de cemre d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ise. Tabi ba\u015fka ko\u015fullar da var. Bulut ile yer aras\u0131ndaki mesafe de \u00f6nemli. Optik yol mesafesi ama bunlara girmenin yeri de buras\u0131 de\u011fil elbette. Benim yaz\u0131lar\u0131m\u0131 takip edenler zaten i\u015fin nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fin p\u00fcf noktas\u0131 toprak de\u011fil. Onu besleyen suda. O da i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6l topra\u011f\u0131 olur ise. \u00c7\u00f6l topra\u011f\u0131 bulut ile birle\u015fince harika bir reaksiyon zinciri tetikleniyor ve \u00e7\u00f6l topra\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde on binlerce sene nadasta kalan bakteri ve mantarlar aktif hale ge\u00e7iyor. \u0130\u015fte bu bakteri ve mantarlar hayat\u0131m\u0131zda \u00e7ok ama \u00e7ok \u00f6nemli rol\u00fc olan ama hala \u00f6nemini kavrayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z oksalat\u0131 \u00fcretiyor. Bu oksalat kil mineralinin merkezindeki demir ile birle\u015fiyor ve demir oksalat olu\u015fturuyor. Demir oksalat cemre d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f yani g\u00fcne\u015f enerjisi belirli e\u015fik de\u011ferin \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015f ise par\u00e7alan\u0131yor ve toprakta bizler veya bitkiler taraf\u0131ndan kullan\u0131lamayan demiri kullan\u0131l\u0131r demir haline \u00e7eviriyor.\u00a0 Kilin ortas\u0131nda duran demir a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131nca kil kristali \u00e7\u00f6k\u00fcyor ve ortama ya\u015fam i\u00e7in elzem olan di\u011fer eser elementleri de \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p>Oksalat mantarlar\u0131n d\u0131\u015f zarlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan kitini de par\u00e7al\u0131yor ve ortaya amin gruplar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Bakteriler de bu amin gruplar\u0131n\u0131 kullanarak her t\u00fcrl\u00fc amino asitleri yap\u0131yor.\u00a0 Ve t\u00fcm bu reaksiyon zinciri bulut i\u00e7erisinde s\u00fcr\u00fcp gidiyor ama eninde sonunda da yere ya\u011fmur olarak iniyor. Bizim rahmet ya\u011f\u0131yor dedi\u011fimiz cinsten ve hakikaten de rahmetli bereketli \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7erisinde hayat\u0131n gereksinim duydu\u011fu her \u015fey var. \u0130\u015fte bu nedenle de otoyollar\u0131n kenarlar\u0131nda onlarca metre derinlerde kald\u0131ktan veya tar\u0131mc\u0131lar\u0131n tabiri ile nadasta bekleyen toprak i\u015fe yaram\u0131yor. Onu nadastan uyand\u0131ran yeg\u00e2ne fakt\u00f6r \u00e7\u00f6l k\u00f6kenli ya\u011fmur sular\u0131 ama onun da pratik hayata y\u00f6nelik etkisi ancak y\u00fczy\u0131llar sonra olu\u015fabiliyor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle toprak nadasa da b\u0131raksan\u0131z ya\u011fmur ya\u011farsa zenginle\u015fiyor, ya\u011fmazsa yapacak bir \u015feyiniz yok. Kurakl\u0131k edebiyat\u0131 hemen devreye giriyor. Yani topra\u011f\u0131 her sene ekerseniz hava ko\u015fullar\u0131 uygun olur ise bu\u011fday ekmezseniz gelincik olup \u00e7\u0131k\u0131yor ama siz tarlan\u0131z\u0131 nadasa b\u0131rak\u0131rsan\u0131z bir sene daha eli bo\u015f beklemek durumunda kal\u0131yorsunuz. Yani topra\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ekerseniz ekininiz ekmezseniz yabani otlar al\u0131p gidiyor siz bekledi\u011finiz ile kal\u0131yorsunuz. Bu anlams\u0131z ve do\u011fan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ayk\u0131r\u0131 uygulamay\u0131 unutun vazge\u00e7in. Akademisyen meslekta\u015flar\u0131m da beni kategorik olarak ret etmek yerine acaba hakl\u0131m\u0131 diye bir sorsalar ne iyi olur. Onlara yeniden otoyol kenarlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r\u0131m. Binlerce sene do\u011fal nadasa b\u0131rak\u0131lan topra\u011f\u0131 al\u0131n ve onunla bir \u015feyler yeti\u015ftirmeyi deneyin bakal\u0131m ne olacak.<\/p>\n<p>Siz bana g\u00fcvenin ve topra\u011f\u0131n\u0131z\u0131 nadasa b\u0131rakmay\u0131n, o kadar zengin bir \u00fclke de\u011filiz.<\/p>\n<\/p><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elbette ne demek oldu\u011funu biliyorsunuz ama \u00f6zellikle bahar mevsiminde karadan veya havadan bir yere giderseniz bu i\u015fin \u00fclkemiz i\u00e7in ne boyutlarda oldu\u011funu anlars\u0131n\u0131z.\u00a0 Ekilebilir arazinin nerdeyse yar\u0131s\u0131 bo\u015f. Nedeni de basit. Toprak dinlensin de gelecek sene daha iyi \u00fcr\u00fcn al\u0131ns\u0131n. \u0130yi de toprak acaba dinlenmeyi biliyor mu?\u00a0 Bak sevgili tarlam bu sene nadasa b\u0131rak\u0131ld\u0131n bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":77,"featured_media":5881,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[225],"class_list":["post-5880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarim","tag-29-sayi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/77"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7510,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5880\/revisions\/7510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}