{"id":6123,"date":"2026-04-11T13:27:36","date_gmt":"2026-04-11T13:27:36","guid":{"rendered":"https:\/\/apelasyon.com\/doga-ve-cevre\/pembe-gul-pembe-orumcek\/"},"modified":"2026-07-20T12:38:30","modified_gmt":"2026-07-20T12:38:30","slug":"pembe-gul-pembe-orumcek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/doga-ve-cevre\/pembe-gul-pembe-orumcek\/","title":{"rendered":"PEMBE G\u00dcL, PEMBE \u00d6R\u00dcMCEK"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-content\">\n<p>\t<title><\/title><\/p>\n<p>Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce May\u0131s ay\u0131nda, g\u00fcllerin \u015f\u00f6len \u015f\u00f6len a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde, elde foto\u011fraf makinas\u0131 g\u00fcl foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekerken birden \u00e7ok ilgin\u00e7 bir olayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m: Pembe bir g\u00fcl\u00fcn g\u00f6be\u011finde, ayn\u0131 kendisi gibi pespembe bir \u00f6r\u00fcmcek hareket ediyordu. \u0130kisi de tam ayn\u0131 renkteydi; sanki g\u00fclden minik bir par\u00e7a kopar\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6r\u00fcmcek yap\u0131lm\u0131\u015f ve oraya oturtulmu\u015ftu. Bah\u00e7emizin kurduna ku\u015funa, b\u00f6ce\u011fine sine\u011fine gayet al\u0131\u015fk\u0131n olmam\u0131za ra\u011fmen \u015fimdiye kadar b\u00f6ylesine bir renk benzerli\u011fi g\u00f6rmemi\u015ftik. Acaba \u00f6r\u00fcmcek \u201ckendi rengimde bir g\u00fcl bulay\u0131m da ortas\u0131na kurulay\u0131m\u201d diye mi aray\u0131p bulmu\u015ftu o g\u00fcl\u00fc? Yoksa o pembe g\u00fcl o \u00f6r\u00fcmce\u011fi \u00e7ekmek i\u00e7in mi var edilmi\u015fti? Yoksa \u00f6r\u00fcmcek \u00e7evrenin renklerine birebir uyan hayvanlar gibi hangi zemindeyse oran\u0131n rengine mi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu? Ne bitki bilgimiz, ne \u00f6r\u00fcmcek bilgimiz yeterli geldi ve bu mucizeyi izlemek ve belgelemek d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey yapamad\u0131k.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc bana hemen \u00fcnl\u00fc Amerikan \u015fairi Robert Frost\u2019un \u201cDesign\u201d isimli \u015fiirini hat\u0131rlatt\u0131:<\/p>\n<p>D\u00a0 \u00dc\u00a0 Z\u00a0 E\u00a0 N<\/p>\n<p>Gamzeli bir \u00f6r\u00fcmcek buldum, beyaz ve tombul,<\/p>\n<p>Beyaz yara otunun \u00fcst\u00fcnde, elinde gece kelebe\u011fi,<\/p>\n<p>Diri bir saten par\u00e7as\u0131 gibi, bembeyaz\u2014<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcn ve bel\u00e2n\u0131n derlenmi\u015f tipleri<\/p>\n<p>Bir araya getirilmi\u015f, do\u011fru ba\u015flamak \u00fczere sabaha,<\/p>\n<p>Sanki cad\u0131n\u0131n kaynatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7orba\u2014<\/p>\n<p>Kar tanesi \u00f6r\u00fcmcek, k\u00f6p\u00fck gibi \u00e7i\u00e7ek,<\/p>\n<p>Ve \u00f6l\u00fc kanatlar, sanki k\u00e2\u011f\u0131t u\u00e7urtma.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Niye \u00f6yle beyaz olmu\u015f o \u00e7i\u00e7ek,<\/p>\n<p>Yol kenar\u0131n\u0131n mavi, g\u00fcnahs\u0131z yara otu?<\/p>\n<p>Ne \u00e7\u0131kard\u0131 bildi\u011fimiz \u00f6r\u00fcmce\u011fi onca y\u00fckse\u011fe,<\/p>\n<p>Sonra da y\u00f6neltti beyaz kelebe\u011fi oraya, gecenin i\u00e7inde?<\/p>\n<p>Karanl\u0131\u011f\u0131n i\u015fi bu; ba\u015fka ne olabilir?<\/p>\n<p>Olsa olsa bizi irkiltmek i\u00e7indir\u2014<\/p>\n<p>Tabii bu minicik \u015feyde d\u00fczen ge\u00e7erliyse.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Robert Frost<\/p>\n<p>(\u00c7eviren: Ay\u015fe Lahur K\u0131rtun\u00e7)<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Robert Frost burada do\u011fan\u0131n s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 olaylar\u0131n\u0131 yorumlarken kaos kurallar\u0131n\u0131 da sorgulamakta. Yara otu dedi\u011fi \u00e7i\u00e7ek ball\u0131babagiller familyas\u0131nda <i>Prunella Vulgaris<\/i> isimli \u00fclkemizde de bulunan mavimsi bir \u00e7i\u00e7ek. \u015eairin anlatt\u0131\u011f\u0131 tabloda ise normalde mavi olmas\u0131 gereken bir \u00e7i\u00e7ek \u201ctesad\u00fcfen\u201d beyaz olmu\u015f, albino gibi. \u00dcst\u00fcne de beyaz bir \u00f6r\u00fcmcek t\u0131rmanm\u0131\u015f. Bu da yetmezmi\u015f gibi \u00f6r\u00fcmcek de beyaz bir gece kelebe\u011fi yakalam\u0131\u015f yemek i\u00e7in. Tesad\u00fcf\u00fcn b\u00f6ylesi \u015faire i\u015fte o sorular\u0131 sorduruyor. Acaba bu tasar\u0131m\u0131 kim yapt\u0131? B\u00f6yle bir d\u00fczenleme hangi elden \u00e7\u0131kt\u0131? Yoksa bunca \u00f6nemsiz bir mikro d\u00fcnyada tasar\u0131mc\u0131 aramak, d\u00fczen vehmetmek sa\u00e7ma m\u0131? \u00d6l\u00fcm, bela ve karanl\u0131k g\u00fc\u00e7leri \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran bu minik albino tablo ilahi bir d\u00fczen ve tasar\u0131m sonucu mu olu\u015ftu yoksa ya\u015fam yaln\u0131zca kaotik bir tesad\u00fcfler b\u00fct\u00fcn\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Yoksa tasar\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren K\u00f6t\u00fcl\u00fckler Tasar\u0131mc\u0131s\u0131 m\u0131d\u0131r? Kabul etmeli ki ilgin\u00e7 ve felsefi sorular bunlar.<\/p>\n<p>Robert Frost bu \u015fiirinde Amerikan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyaya yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli katk\u0131 olan \u201cpragmatizm\u201d felsefesinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 William James\u2019e cevap vermektedir sanki. William James <i>Psychology <\/i>isimli eserinde do\u011fan\u0131n Tanr\u0131 taraf\u0131ndan tasarland\u0131\u011f\u0131 ve her yarat\u0131\u011f\u0131n, her cismin var olu\u015funun bir nedeni oldu\u011fu fikrinin kan\u0131tlanmas\u0131n\u0131n zor oldu\u011funu s\u00f6yler. James\u2019e g\u00f6re ilahi bir tasar\u0131mc\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 bo\u015f bir i\u015ftir. D\u00fcnyay\u0131 ve evreni incelemek ve a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak bilimin i\u015fidir ama \u201cd\u00fcnyaya d\u00fczen veren tasar\u0131mc\u0131\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131 yersizdir. Bunun yerine do\u011fan\u0131n ilkelerini ve yasalar\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak daha \u201cpratik\u201d sonu\u00e7lar verecektir. Pragmatizm de i\u015fte bu \u201cpratik, uygulanabilir, sonu\u00e7 al\u0131nabilir\u201d olmaktan ibarettir.<\/p>\n<p>Pembe bir \u00f6r\u00fcmcek ve pembe bir g\u00fcl. Nereden nereye\u2026<\/p>\n<\/p><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce May\u0131s ay\u0131nda, g\u00fcllerin \u015f\u00f6len \u015f\u00f6len a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde, elde foto\u011fraf makinas\u0131 g\u00fcl foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekerken birden \u00e7ok ilgin\u00e7 bir olayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m: Pembe bir g\u00fcl\u00fcn g\u00f6be\u011finde, ayn\u0131 kendisi gibi pespembe bir \u00f6r\u00fcmcek hareket ediyordu. \u0130kisi de tam ayn\u0131 renkteydi; sanki g\u00fclden minik bir par\u00e7a kopar\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6r\u00fcmcek yap\u0131lm\u0131\u015f ve oraya oturtulmu\u015ftu. Bah\u00e7emizin kurduna ku\u015funa, b\u00f6ce\u011fine sine\u011fine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":46,"featured_media":6124,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[217],"class_list":["post-6123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doga-ve-cevre","tag-23-sayi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/46"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6123"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7431,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6123\/revisions\/7431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/apelasyon.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}