DÜNYA BAĞCILIĞI İÇİN ÖNEMLİ BİR KURUM: OIV

Uluslararası bilimsel ve teknik bir kuruluş olan OIV’nin tarihi 1924’e kadar uzanmaktadır. O zamanki adıyla Uluslararası Şarapçılık Ofisi, bağ ve şarapla ilgilenen ülkelerin işbirliği ile oluşturulmuş; İspanya, Fransa, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Lüksemburg, Portekiz ve Tunus kurucu üye olmuşlardır. Örgütün merkezi Fransa’nın başkenti Paris’tedir. 1958 yılında Uluslararası Bağcılık ve Şarapçılık Ofisi adını alan örgüt, 1997’de ofisin yeni uluslararası ortama uyumunu sağlamak için yeniden yapılanma kararı alması üzerine yürütülen çalışmalar sonucunda, 2001 yılında eski tüzüğü kaldırmış, 3 Nisan 2001 tarihli Kurucu Anlaşma imzalanmış ve 1 Ocak 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre örgütün ismi Uluslararası Bağ ve Şarap Örgütü olarak belirlenmiştir.

Kurumun amacı konusunda referans bir kuruluş olmak

OIV, bağcılık ve şarap ürünleri sektörünün mevcut uygulama ve standartlarının uluslararası düzeyde uyumlaştırılmasına, üretim ve pazarlama koşullarının iyileştirilmesine yönelik yeni uluslararası standartların hazırlanmasına katkıda bulunmak ve tüketicilerin çıkarlarının dikkate alınması için çalışmaktadır. OIV, üye ülkelere uluslararası şarap piyasasının ve şarap üretiminin geliştirilmesi konusunda tavsiyelerde bulunmakta, bu alanda çalışan diğer kuruluşlar ve katılmasında yarar görülen uluslararası anlaşmalar hakkında bilgi sunmaktadır. Bu çerçevede OIV, bilimsel ve teknik araştırmalar yaparak, konular hakkında veri toplamakta ve değerlendirmekte, üye ülkeler ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmaktadır.

Dünyada üzüm ve şarap sektöründe yaşanan iki önemli gelişme sonucunda, OIV’nin ağırlığının bunlara paralel olarak arttığı görülmektedir. Birinci olarak, sağlıklı yaşam felsefesinin ve Akdeniz tipi beslenme kültürünün popülerliğinin artmasıyla, üzüm ve şaraba olan ilgi, dolayısıyla bu konuda bilimsel bir otorite olan OIV’ye olan ilgi de artmaktadır. İkinci olarak, üzüm ve şaraba ilişkin konular ilk bakışta salt ekonomik açıdan değerlendirilse de, belli bir kültürü yansıtan ve gittikçe yükselen bir değer haline gelen şarap sektörünün kültürel bir boyutu, üyesi olsun olmasın ülkelerin bu konuda bir referans örgüt olan OIV’nin önemini arttırmaktadır.

OIV uluslararası planda pek çok örgüt ile eşgüdüm veya işbirliği içinde çalışmakta, bağcılık ve şarap alanında diğer örgütlerin çalışmalarına önemli katkılarda bulunmaktadır. Bunların başında Avrupa Birliği Komisyonu gelmektedir. OIV’nin analiz yöntemleri AB mevzuatına olduğu gibi alınmaktadır; önolojik (şarap bilimine ilişkin) uygulamalar için de aynı yönde bir proje mevcuttur. Ayrıca şarap yapımı için kullanılan çeşitlerin listesi konusunda da işbirliği sağlanmıştır.

OIV, Codex Alimentarius ile sofralık üzümler standardı, FAO (Gıda ve Tarım Örgütü) ile dünya bağ istatistikleri, CİHEAM (Milletlerarası Akdeniz Yüksek Zirai Etüdler Merkezi) ile Akdeniz Havzasının kartografisinin çıkarılması, UPOV (Yeni Bitki Türleri Koruma Birliği) ile üzüm çeşitlerini tanımlama metodolojileri konularında ortak çalışmalar yürütmektedir.

Bunların yanında, işbirliği yaptığı diğer kuruluşlar arasında Uluslararası Şarap ve İspirtolu İçkiler Federasyonu (FİVS), Avrupa Şarapçılık Bölgeler Kurulu (AREV), Uluslararası Şarap Üniversitesi Derneği (AUİV), Uluslararası Şarapçılık Birliği (UİOE), AMORİM Uluslararası Akademisi, Avrupa Şarapçılık ve Bağcılık Hukukçuları Derneği (AİDV) sayılabilir.

Örgütün Yapısı ve İşleyişi

OIV’de en yetkili organ Genel Kurul’dur ve yılda bir kez üye devletlerden birinde toplanmaktadır. Üye devletler Genel Kurul’da delegeler tarafından temsil edilmektedir. Her ülkenin temel iki oy hakkına, dünya bağcılık ve şarap sektöründeki görece pozisyonunu belirleyen objektif kriterlerden hesaplanacak ilave oy sayısı eklenmektedir. Kararlar oylama ile alınmaktadır.

Genel Kurul dışında İcra Komitesi, Bilimsel ve Teknik Komite, İzleme Komitesi, Komisyonlar, Alt Komisyonlar ve Uzman Grupları mevcuttur. OIV’de Başkan ve Başkan Yardımcılarının yanı sıra örgütün iç idaresinden sorumlu bir de Genel Direktör görev yapmaktadır.

OIV, etkinliklerini Genel Kurul tarafından onaylanan bir stratejik plan çerçevesinde Bilimsel ve Teknik Komitenin eşgüdümünde diğer organları aracılığıyla yürütmektedir. Söz konusu Komite, bağcılık, önoloji (şarap bilimi) ve ekonomi olmak üzere üç ana başlık altında etkinliklerini sürdürmekte, bu konuda veri toplama, yayınlama, değerlendirme, tanım yapma ve standart oluşturma çalışmaları yapmaktadır. Komisyon ve alt komisyonlar, özellikle şarapçılık konusunda pek çok uluslararası normun belirlenmesi ve kontrol çalışmalarında etkin rol üstlenmektedirler.

Örgütün 2004 yılında hazırladığı ve 2005-2008 yıllarını kapsayan Stratejik Planı bir ilki oluşturmaktadır. Plan çerçevesinde örgütün bütün çalışmaları yeniden şekillenmiş ve verimliliğin artması hedeflenmiştir. Bu çerçevede, örgüt şarapçılık kadar üzüm ürünleri alanında da etkin olmak için, ülkemiz için büyük önemi olan, üzüm ve üzüm ürünleriyle ilgili yeni bir alt komisyon kurmuştur. Örgütün hazırladığı en son stratejik plan ise 2015-2019 yıllarını içermektedir. Bu planda daha çok çevre, gıda güvenliği ve sürdürülebilir bağcılık şarapçılık konuları ağırlık taşımaktadır. Bununla birlikte OIV bünyesinde uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Örgütün resmi dilleri Fransızca, İspanyolca ve İngilizce’dir. Bunun yanı sıra belgeler ve toplantılarda İtalyanca ve Almanca da kullanılmaktadır. Örgütün finansmanı, üye ülkelerin her yıl ödedikleri ve Genel Kurul tarafından belirlenen mali katkılarla sağlanmaktadır.

Örgüt, tüm dünya devletlerinin katılımına açık olup, başvuran devletin üyeliği 6 ay içinde üye ülkelerin çoğunluğu tarafından karşı çıkılmadığı sürece kabul edilmektedir. Halen örgütün 46 üyesi vardır. Örgüte, gözlemci olarak devletler, bölgeler ve konuyla ilgili örgütler üye olabilmektedir.

Söz konusu üyeler içinde, şarap sektöründe önemli bir yere sahip olan Fransa, İtalya, İspanya gibi Akdeniz ülkeleri ön plana çıkmaktadır. Bunun yanı sıra, Almanya ve Kuzey ülkeleri de örgüt etkinliklerini yakından izlemekte, piyasadaki yeni aktörler olan Güney Afrika, Avustralya gibi ülkelerin de ilgisi ve ağırlığı artmaktadır. Son dönemlerde üretim hacmi şarap sektöründe yeni bir aktör olmaya aday Çin’nin de örgüte artan bir ilgisi mevcuttur. Bunlarla birlikte Güney Amerika ülkeleri Şili, Arjantin ve Brezilya da örgüt içerisinde etkili ülkeler konumundadır.

OIV Türkiye İlişkileri

Türkiye 1940 yılında o zamanki adıyla Uluslararası Şarapçılık Ofisi’ne üye olmak için başvurmuş ve 1946 yılında üye olmuştur. 1961 yılında kendi isteği ile çekilmiş ve 1976 yılında yeniden üye olmuş, 3 Nisan 2001 tarihli OIV Kurucu Anlaşmasını 15 Mart 2005 tarihinde onaylamıştır.

Eylül 2006’da İstanbul’da düzenlenen özel bir şarap yarışmasına jüri üyesi olarak davet edilen OIV Genel Direktörü Federico Castellucci’nin talebi üzerine resmi kurumlarımızla ilk defa doğrudan temas sağlanmış ve Ankara’da Dışişleri Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Tütün, Tütün Mamülleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) yetkilileriyle verimli görüşmeler gerçekleştirmiştir. Bu temasların ardından, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Altındişli, 2006 Ekim ayında yapılan seçimlerde Sofralık üzüm, Kuru üzüm ve Fermente Edilmemiş üzüm ürünleri Alt Komisyonuna Bilimsel Sekreter olarak seçilmiştir. 2012 yılından itibaren de aynı alt komisyonda başkanlık görevini sürdürmektedir. Örgütün alt komisyon uzman grup toplantılarına Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı bağcılıkla ilgili araştırma kuruluşlarından ve Gıda Kontrol Genel Müdürlüğünden temsilciler her yıl katılmaktadır. Ayrıca TAPDK üst düzey yönetim ve uzmanları da toplantıları aktif olarak takip etmektedirler. 2012 yılındaki 35. OIV Genel Kurulu ve Bağcılık Şarapçılık Kongresi ülkemizde İzmir şehrinde gerçekleştirilmiştir. 
 

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.