YEŞİL GÜBRELEME

Gelişmesini tamamlamış bitkilerin sürülerek toprağa karıştırılmasına yeşil gübreleme, bu amaçla kullanılan bitkilere yeşil gübre bitkileri denilmekte; yeşil gübre bitkisi olarak en çok yonca, fiğ, bakla ekilmektedir.  
Yeşil Gübre;
  • Toprağa organik madde ve azot sağlamakta,
  • Toprağın fiziksel ve kimyasal yapılarının düzelmesine yardımcı olmakta,
  • Toprakta humus birikimi sağlamakta,
  • Mikrobiyal faaliyetleri artırarak toprağın biyolojik özelliklerinin düzelmesine yardımcı olmakta,
  • Organik maddenin ayrışmasını ve humusun parçalanmasını hızlandırmakta,
  • Topraktaki hava ve su sirkülasyonunu düzenlemekte,
  • Besin maddelerini toprağın üst katmanlarına taşımakta,
  • Toprağa granüler yapı kazandırmakta,
  • Toprağın çabuk tava gelmesini ve uzun süre tavda kalmasını sağlamakta,
  • Meyilli arazilerde erozyonu önlemekte,
  • Bitkilerin köklerinin daha iyi gelişmesini ve dondan zarar görmesini engellemekte,
  • Toprağın yüzeyini örterek infiltrasyonu arttırmaktadır.
Yeşil gübrelemede başlıca amaç toprağı organik madde ve azotça zenginleştirmek olduğuna göre, yetiştirilecek yeşil gübre bitkisinin her şeyden önce mümkün olduğu kadar kuvvetli bir şekilde gelişmesi ve yine mümkün olduğu kadar fazla vejetatif kısımlar meydana getirmesi istenmektedir.  Bu da toprağa daha fazla bitki organlarının karıştırılmasına olanak vermesi yanında yüksek su kapsamı nedeniyle toprakta bitkinin çürümesinin daha kısa sürede tamamlamasına da olanak vermektedir. Burada en önemli nokta bitkinin C:N oranıdır. C:N oranı büyük bitkilerin toprakla çürümeleri için daha uzun zamana gereksinim vardır.

Yağışı az olan yörelerde yeşil gübrelemenin yapılması çok daha fazla dikkat gerektirmektedir. Toprakta sınırlı düzeyde bulunan su yeşil gübre bitkisi tarafından da kullanılacağı için asıl bitkinin su güçlüğü çekmesi olasıdır. Öte yandan toprakta suyun az bulunması nedeniyle yeşil gübre bitkisinin çürümesi de bir sorun olmaktadır. O nedenle kurak yörelerde yeşil gübrelemenin faydasına göre zararı kimi durumlarda daha fazla olabilmektedir.
 
Yeşil Gübrelemenin Toprağın Organik Madde Kapsamı Üzerine Etkileri

Yeşil gübre, toprakta gerekli organik maddeyi sağlamak amacıyla yetiştirilen bitkilerin gelişmelerinin belli bir devresinde henüz yeşil halde iken sürülerek, toprak altına getirilmesidir. Genellikle sonbaharda ekilmek suretiyle çiçeklenme döneminde toprağa karıştırılmalıdır.

Yeşil gübreleme amacıyla farklı bitkiler kullanılmakla birlikte baklagil türü bitkiler genellikle baklagil olmayan bitkilere nazaran tercih edilmekte ve en iyi yeşil gübre bitkileri olarak kabul edilmektedirler.

Yeşil gübreleme ile toprağın organik madde kapsamı artması sağlanabilmektedir. Amaca uygun olarak yapılan bir yeşil gübreleme, özellikle organik madde ve azot kapsamları düşük olan, dolayısıyla fiziksel özellikleri iyi olmayan topraklar için fayda sağlamaktadır. Yeşil gübre ayrıca verimlilikleri yüksek olan ve iyi fiziksel özelliklere sahip bulunan topraklarda da, organik madde seviyesinin devamlı olarak muhafazasının sağlanması bakımından yine fayda sağlamaktadır. Öte yandan, yeşil gübre ile toprakta yaratılacak organik madde ve azot miktarı sabit olmayıp, çeşitli etkenlere göre değişmektedir ve söz konusu etkenler bitki çeşidi, bitkiyi toprak altına getirme zamanı ve getirildiği derinlik, toprak bünyesi, toprağın rutubet kapsamı olarak sayılabilmektedir.
Yeşil Gübrelemenin Toprağın Azot Kapsamı Üzerine Etkileri

Baklagil bitkilerinin yeşil gübre bitkisi olarak diğer bitkilere tercih edilmelerinin başlıca nedeni toprağa yalnızca organik madde kazandırmakla kalmayıp, aynı zamanda toprağın azot miktarını, havanın azotunu bünyelerine alarak arttırmaksıdır. Böylece toprağı azotça zenginleştirmekte olup, derin kökleriyle toprağın alt tabakalarında bulunan bitki besin maddelerini alarak toprak altına getirildikleri zaman yetiştirilen bitkinin bu besin maddelerinden faydalanmalarını da sağlamaktadırlar.

İyi havalanan tınlı kumlu bir toprakta yeşil gübre ile sağlanacak N miktarı 4.0 kg ile 11.5 kg arasına değişmekte, bazı araştırıcılara göre normal bir yeşil gübreleme ile ortalama olarak dekara 10 kg civarında N kazandırıldığı ifade edilmektedir.
 
Yeşil Gübrelemenin Biyokimyasal Etkileri

Yeşil gübreleme ile toprağa organik materyalin verilmesi, toprak mikroorganizmalarına gıda kaynağı sağlanması nedeniyle topraktaki mikroorganizma faaliyetleri üzerine olumlu etkiler yapmakta ve toprakta bazı olumlu değişikliklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Yeşil Gübrelemenin Bitki Besin Maddelerinin Yarayışlılığı Üzerine Etkileri

Yeşil gübreleme için yetiştirilen bitkiler toprağın derinliklerinden aldıkları bitki besin maddeleri ile toprağın üst kısımlarının zengin hale gelmesine yardım etmektedir.

Yeşil Gübrenin Toprağa Etkileri

Özellikle derin köklü yeşil gübre bitkileri toprağın fiziksel özelliklerini düzelterek toprağın granüler bir yapı kazanmasını, çabuk tava gelmesini ve tavını da uzun süre muhafaza etmesini sağlamaktadır. Bu bakımdan yeşil gübrenin özellikle ağır ve işlenmesi güç olan topraklar için ayrı bir önemi bulunmakta olup, yeşil gübre hafif toprakların fiziksel özelliklerini de iyileştirmektedir. Derin köklü olan yeşil gübre bitkileri toprak içerisinde çok sayıda kanallar meydana getirmekte ve bu kanallar vasıtasıyla topraktaki havanın daha kolay sirkülasyonunun ve suyun hareketliliğinin artmasına neden olmaktadırlar. Yeşil gübreleme ile toprağın organik madde kapsamı da arttırılmaktadır. Amaca uygun olarak yapılan yeşil gübre uygulaması özellikle organik madde ve azot kapsamları düşük ve fiziksel özellikleri yetersiz topraklar için yararlı olmakta, ayrıca verimlilikleri yüksek ve fiziksel özellikleri de yeterli bulunan topraklarda da organik madde seviyesinin devamlı olarak korunması bakımından olumlu etki yapmaktadır. Derin kökleriyle toprağın alt tabakalarında bulunan bitki besin maddelerini de bünyelerine aldıklarından toprak altına getirildikleri zaman yetiştirilen kültür bitkilerinin ihtiyaçları olan besin maddelerinden faydalanmalarını da sağlamaktadırlar.
Kaynaklar

Anonim, Organik Tarımda Toprak Verimliliği, http://www.volkanderinbay.com/tarimnet/tarimnet.asp
Anonim, Yeşil Gübre Nedir ve Yeşil Gübrenin Yararları, http://www.solverkimya.com/site/makaleler/organik-tarim-makaleleri/yesil-gubre-nedir-ve-yesil-gubrenin-yararlari.html
Anonim, http://calbagcilik.blogspot.com.tr/2012/02/asmada-gubreleme-yesil-gubreleme.html
Anonim, 5. Ulusal Bitki Besleme Ve Gübre Kongresi Bildirileri. 15-17 Eylül 2010, E.Ü Ziraat Fakültesi Dergisi Özel Sayısı. The Journal Of Agricultural Faculty Of Ege University. Special Issue. Issn 1018-8851. E.Ü Ziraat Fakültesi, Bornova-İzmir.
Kacar, B., Katkat, V., 1982. Gübreler Ve Gübreleme Tekniği, Gübre Fabrikaları T.A.Ş Yayınları No: 1, 341 S.
Kacar, B., Katkat, V., 1998. Bitki Besleme . U. Ü. Güç. Vak. Yay. No:127-Vipaş Yayınları :3.
Kacar, B., Katkat, V., 1999. Gübreler Ve Gübreleme Tekniği Güç. Vak. Yay. No:144-Vipaş Yayınları No :20.
Yetgin, M.A.,2010. Organik Gübreler Ve Önemi. Samsun İl Tarım Müdürlüğü Çiftçi Eğitimi Ve Yayım Şubesi.12-14.

 

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.

OSMAN Şeker - 21.11.2018 02:51
Zeytin bahçesine yeşil gübreleme için fiğ veya bakla dikmek istiyorum. 1-Ne kadar hangi fenni gübre den kullanmalı. 2-Asıl önemlisi, gübre ve bakla fazla su tutup soğuklarda zeytin ağaçlarının donmasına sebep olur mu? 3-Baklaya verilen gübre ağacın kışın çalışmasına sebeb olup donmasına sebeb olur mu?
ZAFER DELER - 29.04.2018 18:14
MERHABA, ZEYTİN AĞACININ DİBİNE BAKLA EKİYORUM.ÇİÇEKTEN MEYVEYE DÖNÜŞŞECEĞİ ESNSDA TOPRAĞA KARIŞTIRIYORUM.YAPTIĞIM DOĞRUMU? TEŞEKKÜR EDERİM
Selim BOZKURT - 27.01.2017 11:25
Merhaba Yem bezelyesi,Ak hardal, Arı otu ve Adi fiğ bitkilerini kullanarak bir yeşil gübreleme yapacağım.Bitkilerin toprağa karışma zamanı ve toprakta kalma süresi hakkında bilgi verebilir misiniz.Toprağa karıştırma zamanı olarak çiçeklenme de mi yoksa tane bağlama zamanın da mı yapmalıyım.Teşekkürler. iyi çalışmalar.
Fulya KUŞTUTAN - 28.03.2016 15:04
Merhabalar çiçeklenme başlangıcında karıştırılabilir. Daha geç olmasın yoksa toprakta çürümesi vakit alabilir. İyi çalışmalar.
Osman Burak DEMIROGLU - 28.03.2016 12:38
Merhabalar. Mugla'nin Ula ilcesinde kendi tuketimimiz icin organik tarim yapiyoruz. Birkac ay once ekilen bakla tohumlarindan cikan ve bugun itibariyle ciceklenmeye baslamis bakla bitkilerimiz var. Baklalarin bulundugu yere Haziran ayi basinda domates, biber, bamya gibi sebze fidanlari dikmeyi dusunuyoruz. Bu kosullar altinda, ciceklenmis olan baklalari capa makinasiyla topraga karistirmak icin en uygun zaman simdi midir? Degilse en uygun zamani belirlemek icin kriter(ler) nedir? Tesekkurler.