BAĞLARDA YAZ BUDAMASI

Bağlarda uyanmalar tamamlandı ve görünen o ki bu sene bağlarımızın verimleri oldukça iyi. Asmada uyanan gözler uzamaya ve salkımlar büyümeye başladı. Yaz budamasının zamanı geldi. Peki nedir yaz budaması?
 
Yaz budaması veya yeşil budama; vejetasyon dönemi içerisinde büyümekte olan generatif ve vegatatif organlarda yapılan budama ve benzeri uygulamalara denilmektedir. Bu uygulamalar yaprak alma, filiz alma, uç alma, salkım seyreltme gibi işlemlerdir. Ürün kalitesinin arttırılması için (salkım ve tane seyreltme), asmanın havalanmasının sağlanması ve gelişmenin devamlı organlar üzerine yoğunlaştırılması için (filiz alma, obur alma, uç alma) yaz budaması yapılır.
     
Filiz alma:
 
Salkımsız sürgünlerin, iki ve daha yaşlı dallar ve gövdeden çıkan sürgünlerin (obur sürgün) çıkarılması işlemidir. Sürgünler 10-25 cm uzunluğa ulaştığında yapılmaktadır.
               
Uç alma:
 
Kuvvetli büyüyen verimli yazlık sürgünlerin uç kısımlarının kesilmesi işlemidir. Bu sayede sürgün uzamasının yavaşlatılması ve salkımların daha iyi gelişmesi amaçlanmaktadır.
               
Yaprak alma:
 
Bu işlem önemli ve dikkatlice tatbik edilmesi gereken bir işlemdir. Asmanın gelişim durumu, ürün miktarı ve iklimsel koşullar göz önüne alınarak yapılmalıdır. Yaprak alma işlemi salkım altında kalan, kuvvetli gelişen asmalarda birbirini gölgeleyen, iç kısımda kalmış ve salkımı kapatmış yaprakların asmadan kopartılarak uzaklaştırılması işlemidir. Asmada yaprak alınması, hem salkımın ortaya çıkarak uygulanan hormon ve ilaçlamanın istenilen hedefe ulaşmasını sağlar, hem de üzümün olgunlaşmasında olumlu rol oynar.
               
Yaprak alma işleminin dikkatli yapılması şu açıdan önemlidir; yanlış zamanda ve miktarda alınan yaprak, gelişimi doğrudan olumsuz etkiler. Çünkü fotosentez sonucu elde edilen ürünler asmanın gelişiminde kullanılır. Örneğin ben düşme döneminden sonra alınan yapraklar salkımların direkt güneş ışınlarına maruz kalmasına ve olgunlaşmanın gecikmesine, hatta aşırı yapıldıysa salkım uçlarının yeterli besin sağlanamamasından dolayı kurumasına neden olabilir.
               
Salkım seyreltme işlemi daha çok sofralık ve şaraplık üzüm üretimi yapan çiftçilerimizin yaptığı bir uygulamadır. Fakat kurutmalık üzüm üreticilerinin de yılın gelişine göre bu işlemi yapmaları gerekebilmektedir. Salkım seyreltme, kaliteli ürün için asmanın bakabileceği yeterli miktarda salkım bırakılarak diğer fazla olanlarının alınması işlemidir. Asma haddinden fazla salkıma bakamaz. Seyreltme yapmaz isek zaten salkımlar rekabete girerek tane çapı ve ağırlıklarını azaltacaktır. Bu da, bize kalite kaybına sebep olacaktır.
               
Bundan sonra asmanın uyanmasından, hasadına kadarki süreçlerden bahsedeceğim. Bu süreçlerden bahsederken kullanacağımız bağ ile ilgili bazı terimlere yabancılık çekmemeniz için Buraya kadar asma hakkında sizlere kısaca bilgiler verdim.  
 
GÖZLERİN UYANMASI
               
Bu dönemde günlük ortalama sıcaklığın 10°C’nin üzerine çıkmasıyla birlikte gözlere su yürümeye başlar ve gözler kabarmaya başlar. Artık uyanma başlamıştır. İşte bu zamanda bağlarda;
 
·         Toprak işleme yapılmalı,
·         Analiz sonucuna göre gerekli azotlu gübrenin 1/3’ ü verilmeli toprağa,
·         25 asmada 10 yenik göz var ise maymuncuk ilaçlaması yapılmalıdır.
 
SÜRGÜN 2-4 cm.
 
Bu dönem ilkbahar donlarının en tehlikeli olduğu zamandır. Asmanın dona karşı direncini arttırıcı bitki gelişim düzenleyiciler kullanılabilinir. Ayrıca ölü kol mücadelesi yapılmalıdır. Fakat ölü kol mücadelesi için bakırlı preparatlar kullanmayınız çünkü bu ani sıcaklık düşüşlerinde fitotoksik etki yapabilir. Bu dönemde thrips kontrolü yapılır, yaprak başına 2-4 thrips var ise ilaçlama yapılır.
 
SÜRGÜN 5-7 cm.
 
Bu dönemde;
 
·         Külleme mücadelesi başlar,
·         Ölü kol mücadelesine devam edilir,
·         Şayet thrips mücadelesi yapılmadıysa kontrol edilir, popülasyon zarar eşiğini geçtiyse ilaçlama yapılır.
·         Derin olmamak kaydıyla toprak işlemeye devam edilir.
       
SÜRGÜN 10-15 cm
               
Bu dönemde;
 
·         Külleme ve ölü kol mücadelesi devam eder.
·         Filiz ve obur alma işlemi başlar
SÜRGÜN 18-20 cm
 
Bu dönemde;
 
·         Külleme ve Mildiyö hastalıklarına karşı ilaçmaya devam edilir,
·         Analiz sonucuna göre yapraktan iz element uygulaması yapılır,
·         Salkım uzatması için hormon (GA3) uygulması yapılır.
     
Hormon uygulaması yapılan bu dönemde filizler üzerinde bir sonraki yılın gözlerinin fizyolojik ayrım safhası başlamaktadır. Bu yüzden yüksek dozda ve sık aralıklı hormon uygulamasından kaçınılmalıdır. Yoksa bir sonraki yıl gözlerin uyanmasında düzensizlikler görülebilir.
               
Salkımların uzamasından sonra asma çiçek dönemine girmeye hazırlanır. Taneleri çevreleyen kapsüller çatlamaya yüz tutmuştur. Bu dönem çok risklidir. Yanlış uygulamalar kötü sonuçlar doğurabilir. Salkım boyunun uzunluğunu beğenmeyen çiftçiler bu dönemde hormon uygulaması yaparak en büyük hataya düşmüş olurlar. Yapılan her hormon uygulaması çiçekten sonra tanelerin irili ufaklı olmasına (halk arasında analıkızlı da denir) neden olur.
 
Yazımı burada noktalarken önümüzdeki sayımızda çiçeklenme döneminden devam edeceğim.

YORUMLAR

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan apelasyon.com sorumlu tutulamaz.