Tohumlarla üretilen sebze – meyvelerle sağlıklı ve mevsimsel beslenme bilinci yüksek bireyler yetiştirmek, sofra geleneğimizi nesilden nesile en güzel şekilde aktarmak bizim için en önemli gayelerden biri.

Çocukların dalından kopararak yediği meyveyle ve toprakla bütünleşmesinin, hasat zamanı toprak ana ile en lezzetli sofralarda buluşmanın tadını çıkarmaları bizim için mutlulukların en büyüğü.

Tohum Nedir?

1. Toprağa gömüldüğünde yeni bir bitki meydana getiren tanedir.

2. Geleceğimizdir tohum.

3. Gıdanın olmazsa olmazıdır.

4. Bitkisel üretimin ve gıda zincirinin bir halkasıdır.

5. Her şeyden önce canlılar için vazgeçilmez temel yaşam taşıdır.

Tohum olmazsa gıda olmaz, gıda olmazsa canlı yaşamı tehlikeye düşer. Dünya’da tohumların korunması için birçok çalışma yapılmaktadır. Her ülke kendi bünyesinde Tohum Bankaları kurmaktadır. Mart 2008’de Dünya’da oluşabilecek büyük bir felakete karşı Norveç’in kuzeyindeki Spitsbergen Adası’nda, buzullar arasında dev gibi bir dağın 130 metre altında inşa edilen ve 9 milyon dolara mal olan `Svalbard Küresel Tohum Deposu` kurulmuştur.

Olası bir yok oluş için kıyamet ambarı

Efsaneye göre, büyük tufan sırasında Nuh Peygamber her canlı türünden birer çifti gemisine almış ve dünya üzerinde yaşamın devamını böyle sağlamıştı. 1983 yılından beri Norveç’te yürütülen `Küresel Tohum Deposu` projesiyle, herhangi bir felaket durumunda, Nuh’un gemisi efsanesinin gerçek olması amaçlanıyor. Duvarları nükleer bombalara bile dayanıklı olarak inşa edilen bu ambarda, dünyada nükleer bir savaş, küresel ısınma gibi herhangi bir felaketin ardından geride kalabilen insanlığın soyunu devam ettirebilmesi için, dünyanın dört bir yanından gelen yaklaşık 4 milyon farklı tohum saklanıyor.

Projenin arkasındaki beyin ve Küresel Ürün Çeşitliliği Merkez (GDTC) yöneticisi Cary Fowler ambarın önemini şöyle açıklıyor: “Küresel tohum deposu, tarımsal çeşitliliğimizin yok olmasına engel olmak için, en son savunma hattı. Gerçek şu ki; insanlar, dinazorların soyunun tükendiğinden haberdar, ancak ne yazık ki pek çok kimse, tarımsal ürün çeşitliliğinde kitlesel bir yok oluş ile karşı karşıya kaldığımızın farkında bile değil. Depolanan ürün çeşitliliği, besin ihtiyacımızın karşılanması açısından hayati önem taşıyor. Bizim bu depoya ihtiyacımız var. Çünkü tarımın, iklim değişimine, zararlı böceklere, hastalıklara, kuraklığa karşı adaptasyonunu sağlamak ve çiftçilere yardım elini uzatmak zorundayız.”

Çocuklarımızla doğa çalışmalarını kullanacak evimizde “Tohum Kütüphaneleri” kurup hem tohumların korunması bilincini oluşturmak hem de herhangi bir felaket durumunda alınabilecek önlemlere karşı çocuklarda bir bilinç oluşturmuş oluruz. 

Doğa’da Hasat Zamanı..

Doğa’da hasat zamanı çocuklarımızla doğa etkinlikleri yapmak için muhteşem bir zamanlamadır. Çocuğunuzla oluşturduğunuz minik tarlanızda, balkonunuzda, evinize en yakın parkta… bakın neler yapabilirsiniz?

1. Turnaların göç etmesiyle başlayan ekim ayında yazdan kalma sebzelerimizi bahçeden hasat edebilirsiniz. Bırakın bahçeye çocuğunuz tek başına girsin. Ona sadece bir sepet ve bitkinin hangi bölümlerini toplaması gerektiğini gösterin. Gerisini ona bırakın. 

2. Hasat demek bereket demektir. Ürünleri topladıktan sonra onlarla neler yapabileceğinizi sorun. Turşu, salata, reçel, sandviç… ne istiyorsa geçin mutfağa ve bırakın kendi turşusunu, reçelini, salatasını kendi yapsın.

3. İşimiz toprak ise inceleyecek minik arkadaşlarımız var. Eline bir kürek ve büyüteç verin. Bakın neler keşfediyor. Toprağın altını üstünü keşfetsin. Hangi canlılar yaşıyor toprakta keşfetsin. Dokunsun. Karıncalarla, solucanlarla oynasın, onların vücut yapılarını incelesin. Korkmasın doğadan.. Sevsin, severek büyütün çocuğunuzu.. Doğayı sevmeyen çocuk insanları sevemez kendisini sevemez, unutmayın.

4. Sebzelerimizi topladık artık soğuklar gelmeye başladıysa fidelerimizi sökelim. Sökelim, ne yapalım, Kompost!. Evet Kompost yapalım. Bahçenizde bir köşede bunu yapmak mümkün. Tüm fideleri küçük küçük parçalara ayırttırın. Bırakın çocuğunuz yapsın her şeyi. Meyve-sebze kabukları, fide atıkları, yumurta kabukları, hemen her türlü organik atığın kullanabiliriz. Bu atıkları bir araya getirip çürütülmesini bekleyeceğiz. Burada bakteriler, kimyasal değişim, çürüme (fermantasyon), böcek gözlemi gibi birçok incelemeyi birlikte yapabiliriz. Bu elde edilen doğal gübre ile ne yapacağız? Tarım veya çiçek yetiştirme için toprağımıza ekleyerek bitkilerimizin daha verimli büyümesini sağlayacağız.  

Eğer bir bahçeniz yoksa ve bu serüvenin bir parçası olmak istiyorsanız;

Bu muhteşem deneyimi bahçenizde balkonunuzda hatta mutfağınızda siz de deneyebilirsiniz. Yapmanız gereken çok kolay. Bir saksı alıp üçte ikisini toprakla doldurmak, mevsime uygun tohumları bu toprağın üzerine serpip, üzerini yine toprakla kapamak. Ardından tabi ki can suyu vermek sonrası sabır ve ilgi;)

Peki bu aylarda hangi tohumları ekebiliriz?

Eylül ayında havuç, kışlık yeşil soğan, marul, turp

Ekim ayında sarımsak, soğan, roka, tere, bakla

Kasım ayında buğday, yulaf, çavdar, bezelye, bakla 

Aralık ayında bakla, arpacık soğan, buğday, yulaf, çavdar için ekim zamanıdır.

Bahçesi olanlar neler yapabilir?

Kasım ayı ağaç dikim zamanıdır. Çocuğunuz ile birlikte her yıl sizinle büyüdüğünü gözlemleyebileceğiniz bir ağaç dikin. İlkbaharda çiçek açacak olan lale, sümbül, nergis, fulya, beyaz zambak soğanlarını şimdiden dikebilirsiniz. Gül fidanları ile bahçenize rengarenk ve mis kokuları ile sevgi katabilirsiniz. Bunun dışında kışın çiçek açan sardunya, çuha, menekşe, siklamen, açelya gibi çiçeklerle bahçenizi süsleyebilirsiniz. Artık bahçede sulama işlemine yağmurlardan dolayı çok gerek kalmaz. Hatta çiminiz varsa gübrelersek harika sonuçlar elde ederiz.

Peki bu mevsimde neler yemeliyiz?

Meyveler; mürdüm eriği, kavun, karpuz, incir, üzüm, hünnap, kızılcık, şeftali, Sebzeler; semizotu, mantar, bamya, domates, patlıcan, mısır, pazı, biberiye, barbunya, taze fasulye, kırmızı turp, börülce, kabak, dolmalık biber, kırmızı salçalık biber, salatalık, sivri biber, havuç, Yemişler; ceviz, fındık, taze antep fıstığı, badem, Yeşillikler; fesleğen, biberiye, nane, tere, maydanoz, dereotu, reyhan, soğan
Sebzelerden balkabağı, lahana, kereviz, pırasa, havuç, ıspanak, pazı; Meyvelerden; uzum, elma, muz, mandalina, kivi, greyfurt, nar, Kuruyemişlerden; ceviz, kestane yeme zamanıdır.

Tohumlarımıza sahip çıkalım, unutmayalım ki ne yiyorsak oyuz.

Sevgiler.