Evimizdeki Tehlike

/ 5 ay
Nisan 11, 2026
5 Dakika okuma süresi

Bitkiler hayatın olmazsa olmazı arasındadır. Bizi besler, ısıtır, korur, iyileştirir, üzerimize giysi de olur, yatağımıza çarşaf ta, bahçemizdeki çiçek te, gönlümüzü okşayan ağaç ta vazgeçilmezimizdir.

Bitkisel ürünlerden, başka bitkilerin kendisi de her an yanımızda, evimizde, salonumuzda, balkonumuzda, bahçemizde.

Peki, bu güzel harika canlıların arasında potansiyel katiller olabileceğini biliyor musunuz? Aile bireylerini ve can dostunuz kedi köpeğinizi öldürebileceklerini ya da ciddi zarar verebileceklerini tahmin eder miydiniz?

Bazı bitkiler ki bunların arasında ağaçlar, çalılar, bahçe çiçekleri ve hatta süs bitkileri bir insanı öldürebilecek kadar zehirlidirler, kimisi kalbinizin aniden durmasına, kimisi de solunumunuzun durmasına sebep olabilir, alerjiyi saymıyorum bile. Aslında alerji deyip de geçmeyin, hayati olabilir.

Kimi bitkinin tamamı zarar verir, kimisinin çiçeği, kiminin yaprağı, kiminin tohumu, kiminin poleni. Toksik ve alerjik etki şekli bitkiden bitkiye değişir. Bir parçası sizi öldürürken başka bir parçası iyileştirebilir.

Özellikle küçük çocuğumuz ve dört ayaklı dostlarımız varsa bu konuda çok dikkatli, seçici olmamız gerekir.

Zehirli bitkiler son derece yaygındır ve birçoğu da bize göre çok masumdur. Hele evimizde, bahçemizde güzelliklerine bakmaya, koklamaya doyamadığımız, sevip okşayıp sulayıp ellerimizle büyüttüğümüz bitkimize ne demeli?

Sakın bu yazıyı okuyunca evdeki saksıları çöpe atıp, bahçedeki bitkileri sökmeyin. Sadece bilin ve tetikte olun, seçimlerinizi ona göre yapın, bir sorun yaşarsanız sebebi ararken evdeki öldüren cazibeyi de düşünün.

Peki nasıl tedbirler almalıyız?

• Bitkilerinizin zararlı olup olmadığını kontrol edin,
• Çok riskli olanları uzaklaştırın,
• Küçük çocuklarınıza bitkilere dokunmama kuralını öğretin, çocuklarınızın özellikle difenbahya gibi bitkilerin yapraklarını koparmaları durumunda ellerinde çok can acıtıcı tahrişler olabileceğini, ellerini gözlerine götürmeleri durumunda ise çok çok sıkıntı yaşayacağınızı unutmayın.
• Bitkinin hiçbir parçasını yemeyin, bilir bilmez çayını yapıp içmeyin, unutmayın, zehiri zehir yapan dozudur,
• Bir zehirlenme durumunda hastanızla birlikte bitkinizden bir örneği de yanınızda hastaneye götürün,
• Ulusal Zehir Merkezi UZEM’in telefon numarası 114. Bu numarayı gözle görünecek bir noktada bulundurun.

Görülebilecek zararlı etkiler nelerdir?

Aşağıda evinizde ve bahçenizde en yaygın şekil de görülebilecek toksik ve alerjik bitkilerin bir listesini bulacaksınız. Tabloda kullanılan etki değerleri şu şekilde;

Değer	Tanım	Anlamı
1	Cilt tahrişleri, yaraları	Bu bitkilerle temas halinde, cilt yanıkları gibi, acı, kabarma, kızarıklık, kaşıntı, döküntü vs değişik belirtiler görülebilir.
2a	Okzalat, ani etkili	Bu bitkilerin öz suyunda minik iğneler şeklinde oksalat kristalleri bulunur. Bu bitkiler çiğnenirse dudaklar, ağız ve dilde anında ağrı ve tahrişe neden olabilir. Ciddi durumlarda, boğazda şişmeye neden olarak solunum sorunlarına yol açabilirler.
2b	Okzalat, geç etkili	Bu bitkiler de aynı zamanda oksalat kristalleri içerir ama acil sorunlara neden olmaz. Kristaller böbreklerde hasara, bulantı, kusma ve ishal gibi sorunlara neden olabilir.
3	Orta derecede önemli problemler	Bu bitkilerin yutulması mide bulantısı, kusma, ishal ve bazı başka hastalıklara sebep olabilir, ancak hayati değildir.
4	Önemli problemler	Bu bitkiler özellikle büyük miktarda yutulursa böbrek, karaciğer, beyin, kalp vs. organlarda hasara yol açabilir. Yutulan miktar ne olursa olsun hemen zehir merkezi aranmalıdır.

Botanik adı	Türkçe adı	Zararı
Agapanthus spp.	Afrika zambağı	2,4
Agave spp.	Agav	1,3
Aglaonema spp.	Aglonamaya	3,4
Alocasia spp	Filkulağı	2a
Amaryllis spp	Zambak	3
Anemone spp.	Dağ lalesi	1,3
Anthurium spp	Antoryum	2a
Aquilegia spp.	Haseki küpesi	2
Artemisia spp	Pelin	4
Asparagus densiflorus	Çıtır kuşkonmaz	4
Aster spp.	Aster	4
Aucuba japonica	Çilli akuba	2
Begonia spp.	Begonya	2,3
Bellis perennis	Saray patı	3
Berberis spp	Berberis	2,4
Bougainvillea spp	Begonvilya	4
Brugmansia spp.	Melek borusu	1,4
Buxus sempervirens	Şimşir	2,4
Cactus spp.	Kaktüs	1,3
Caesalpina gilliesii	Bodur akasya	3
Caladium bicolor	Kaladyum	2a
Campsis radicans	Acem borusu	1
Carissa macrocarpa	Karissa	2
Caryota mitis	Partal palmiye	1,2a
Cassia spp	Sinameki	3
Cestrum nocturnum	Kolonya çalısı-melisa	4
Chrysanthemum spp	Krizantem	1,3
Clematis spp	Klematis	1,3
Clivia miniata	Klivya	3
Codiaeum spp	Kroton	1,4
Colchicum spp.	Çiğdem	4
Cycas spp	Sikas	4
Cyclamen spp.	Siklamen	3
Cyperus spp	Şemsiye	4
Delphinium spp	Hazeran	4
Dieffenbachia spp	Difenbahya	2a
Duranta repens	Duranta	1,4
Epipremnum aureum	Potos sarmaşığı	3,4
Euphorbia milii	Milli	1,3
Euphorbia pulcherrima	Ponsetya, Atatürk çiçeği	2,4
Euonymus spp	Taflan	3
Ficus elastica	Kauçuk	4
Hedera helix	Hedera, orman sarmaşığı	1,3
Hydrangea spp	Ortanca	4
Ilex spp	Ileks	3
Ipomoea spp	İpomea	4
Juniperus spp	Ardıç	1,3
Kalanchoe daigremontiana	Şeytanın bacağı	4
Lantana camara	Çalı mine	4
Ligustrum spp	Kurtbağrı	3
Lobelia spp	Lobelya	1,4
Monstera deliciosa	Deve tabanı	2a
Narcissus spp	Nergiz	1,3
Nerium oleander	Zakkum	4
Passiflora spp	Çarkıfelek	4
Philodendron spp	Filodendron	2a
Photinia arbutifolia	Alev çalısı	4
Plumbago spp	Mavi yasemin	4
Primula obconica	Onbiray çiçeği	4
Pyracantha spp.	Ateş dikeni	2,4
Rhododendron spp	Açelya	2,4
Ricinus communis	Yalancı hint yağı	4
Robinia pseudoacacia	Yalancı akasya	4
Rudbeckia hirta	Rudbekya	1
Sansevieria spp	Paşa kılıcı	3
Senecio spp	Bahçekül	4
Schefflera spp	Şeflera	3
Solanum capsicastrum	Yılbaşı biberi	4
Solanum rantonnetii	Solanum çalısı	4
Spathiphyllum spp	Spatafilyum, yelken çiçeği	2a
Syngonium podophyllum	Singonyum	2a
Strelitzia reginae	Starliçe	3
Tagetes erecta	Kadife çiçeği	1
Taxus baccata	Porsuk	4
Thevetia peruviana	Tevetya, Peru zakkumu	4
Vinca major	Pervae, rozet çiçeği	4
Viola spp	Menekşe	3
Wisteria fructescens	Mor salkım	3
Zamia spp	Zamya	4
Zantedeschia aethiopica	Gala	4