İtalya, 2026–2030 Ulusal Zeytincilik Planı için 300 milyon avroluk kaynak ayırdı. Yeni yatırımlarla üretimin artırılması, zeytinliklerin korunması, Xylella ile mücadele, modernizasyon ve ihracatın geliştirilmesi hedefleniyor. DOP ve IGP kapsamındaki zeytin ağaçlarının enerji yatırımları için sökülmesine de sınırlama getiriliyor.

İtalya, zeytinyağını yalnızca bir tarımsal ürün olarak değil, ülkenin ekonomik gücünü, kültürel mirasını ve uluslararası marka değerini temsil eden stratejik bir sektör olarak konumlandırıyor. Bu yaklaşımın son adımı, 4 Kasım 2026’da parlamentodaki onay sürecini tamamlayan ColtivaItalia yasası oldu.

İtalya Tarım, Gıda Egemenliği ve Orman Bakanlığı (MASAF) tarafından açıklanan düzenlemeyle, 2026–2030 Ulusal Zeytincilik Planı’nın uygulanması için 300 milyon avro kaynak ayrıldı. Bu kaynak, İtalyan zeytinyağı sektörünün üretim kapasitesini güçlendirmeyi, işletmelerin rekabet gücünü artırmayı ve ülkenin yüksek kaliteli natürel sızma zeytinyağı üretimindeki konumunu geliştirmeyi amaçlıyor.

Üstelik bu kaynak, genel tarım destekleri içinde kaybolan bir bütçe değil; doğrudan zeytincilik sektörüne ayrılmış özel bir yatırım programının parçası.

Hedef: Üretimi yüzde 25 artırmak

İtalya’nın yeni Ulusal Zeytincilik Planı’nın en dikkat çekici hedeflerinden biri, ülkenin natürel sızma zeytinyağı üretimini yüzde 25 artırmak.

Bu hedef doğrultusunda yeni zeytinliklerin kurulması, geleneksel zeytinliklerin yeniden üretime kazandırılması, sulama altyapısının iyileştirilmesi ve üretim istikrarının güçlendirilmesi öngörülüyor.

Plan kapsamında zeytinyağı işletmelerinin modernizasyonu, özellikle zeytinyağı değirmenlerinin teknolojik altyapısının geliştirilmesi, üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve dijital karar destek sistemlerinin yaygınlaştırılması da gündemde.

Kaynağın 2027 yılında 50 milyon, 2028 yılında 200 milyon ve 2029 yılında 50 milyon avro olarak planlanması, yatırımın birkaç yıla yayılan yapısal bir program olarak tasarlandığını gösteriyor.

Zeytinlikler yalnızca üretim alanı değil, korunması gereken miras

ColtivaItalia’nın önemli düzenlemelerinden biri de coğrafi işaretli zeytinliklerin korunması.

Yeni düzenlemeyle DOP (Korumalı Menşe Adı) ve IGP (Korumalı Coğrafi İşaret) kapsamındaki zeytin ağaçlarının, fotovoltaik veya rüzgâr enerjisi tesisleri kurulması amacıyla sökülmesi yasaklanıyor. Ancak aynı yerde veya yakın bölgelerde yeniden dikim yapılması istisna kapsamında değerlendiriliyor.

Bu yaklaşım, yenilenebilir enerji yatırımları ile tarımsal üretim alanlarının korunması arasındaki denge tartışmasını da gündeme getiriyor.

İtalya’nın verdiği mesaj açık: Coğrafi işaretli bir zeytinlik yalnızca ağaçlardan ve üretim alanından ibaret değil. O zeytinliğin temsil ettiği ürün kimliği, bölgesel ekonomi, geleneksel üretim bilgisi ve kültürel miras da korunması gereken değerler arasında.

Xylella ile mücadele ve üretimin yeniden güçlendirilmesi

İtalya’nın zeytincilik politikasında önemli başlıklardan biri de özellikle Puglia bölgesinde büyük kayıplara yol açan Xylella fastidiosa ile mücadele.

Yeni plan; hastalıkla mücadele, bitki sağlığı kontrolleri, izleme ve önleme çalışmalarının güçlendirilmesini, dayanıklı çeşitlerle yeniden dikim yapılmasını ve üretim kapasitesinin yeniden kazanılmasını hedefliyor.

Bu kapsamda yeni dikimlerde sertifikalı fidan kullanımı, araştırma faaliyetleri ve üreticilerin desteklenmesi önem taşıyor.

İtalya ayrıca üretici örgütlerinin ve kooperatiflerin güçlendirilmesini, zeytinyağında izlenebilirliğin geliştirilmesini, piyasadaki haksız uygulama ve sahteciliğe karşı denetimlerin artırılmasını da planın parçaları arasında değerlendiriyor.

Türkiye için hangi dersler var?

İtalya’nın bu kararı, Türkiye açısından da önemli soruları beraberinde getiriyor.

Türkiye, zeytin ağacı varlığı, farklı zeytin çeşitleri, üretim bölgeleri ve zeytinyağı kalitesi bakımından Akdeniz’in önemli ülkelerinden biri. Memecik, Ayvalık, Gemlik, Domat, Erkence ve diğer yerel çeşitlerimiz yalnızca tarımsal üretim açısından değil, coğrafi kimlik ve gastronomi turizmi bakımından da büyük değer taşıyor.

Ancak zeytincilikte asıl mesele yalnızca kaç ton üretildiği değil; üretimin sürdürülebilirliği, zeytinliklerin korunması, üreticinin gelirinin güvence altına alınması, kaliteli yağın doğru fiyatla pazarlanması ve yerel çeşitlerin uluslararası ölçekte markalaştırılması.

İtalya’nın 300 milyon avroluk programı, bu başlıkların tek tek değil, ortak bir ulusal strateji içerisinde ele alınabileceğini gösteriyor.

Türkiye’de de zeytinliklerin korunması, yaşlanan ağaçların ve geleneksel bahçelerin yenilenmesi, iklim değişikliğine uyum, sulama altyapısı, üretici örgütlerinin güçlendirilmesi, modern zeytinyağı tesisleri ve duyusal kalite kontrolü konusunda uzun vadeli ve bütüncül politikalara ihtiyaç bulunuyor.

Bir başka önemli konu da coğrafi işaretlerin gerçek ekonomik değere dönüştürülmesi. Bir zeytinyağının yalnızca menşeinin tescil edilmesi yeterli değil. Üreticiden tüketiciye uzanan zincirde bu kimliğin korunması, denetlenmesi ve pazarda karşılık bulması gerekiyor.

İtalya’nın 300 milyon avroluk zeytincilik planı, Türkiye’ye yalnızca bir bütçe rakamını değil, tarım politikalarının nasıl uzun vadeli bir stratejiye dönüştürülebileceğini de düşündürüyor.

Çünkü zeytin ağacını korumak, yalnızca bugünün üretimini güvence altına almak değildir. Bir ülkenin toprağını, kültürünü, gastronomisini ve gelecek kuşaklara bırakacağı ekonomik mirası korumaktır.

Türkiye’nin önündeki soru da tam olarak bu: Zeytinyağında yalnızca üretici ülkeler arasında mı kalacağız, yoksa kendi zeytinliklerimizi, çeşitlerimizi ve üretim kültürümüzü küresel ölçekte değer yaratan bir ekonomik güce mi dönüştüreceğiz?

Zeytin ağacının geleceği, yalnızca üreticinin değil, ülkenin tarım ve ekonomi politikasının meselesidir.

Apelasyon e-dergi | İtalya’dan Tarım ve Gastronomi Gündemi

KAYNAKLAR:

https://www.masaf.gov.it/Lollobrigida-ColtivaItalia-e-legge?utm_source

https://www.masaf.gov.it/Coltivaitalia_Olio_LaPietra

https://www.ansa.it/canale_terraegusto/notizie/ministero_delle_politiche_agricole/2026/11/04/gli-interventi-del-coltivaitalia-dalle-filiere-ai-giovani_8599da42-f449-4ee7-a294-418b05808de3.html

L’Italia stanzia 300 milioni di euro per proteggere i suoi oliveti: cosa fa la Turchia?

L’Italia ha stanziato 300 milioni di euro per il Piano Nazionale Olivicolo 2026–2030. L’obiettivo è aumentare la produzione attraverso nuovi investimenti, proteggere gli oliveti, contrastare la Xylella, modernizzare il settore e rafforzare le esportazioni. Sono inoltre previste limitazioni all’espianto degli ulivi appartenenti alle produzioni DOP e IGP per la realizzazione di impianti energetici. Le politiche agricole dei due importanti Paesi mediterranei dell’olio d’oliva, Italia e Turchia, meritano oggi un nuovo confronto.

L’Italia considera l’olio d’oliva non soltanto un prodotto agricolo, ma anche un settore strategico che rappresenta la forza economica del Paese, il suo patrimonio culturale e il suo valore di marca a livello internazionale. L’ultimo passo di questo approccio è stato il provvedimento ColtivaItalia, che ha completato il percorso di approvazione parlamentare il 4 novembre 2026.

Con il provvedimento annunciato dal Ministero dell’Agricoltura, della Sovranità Alimentare e delle Foreste (MASAF), sono stati stanziati 300 milioni di euro per l’attuazione del Piano Nazionale Olivicolo 2026–2030. Le risorse mirano a rafforzare la capacità produttiva del settore oleario italiano, aumentare la competitività delle imprese e consolidare la posizione del Paese nella produzione di olio extravergine di oliva di alta qualità.

Non si tratta semplicemente di un finanziamento inserito indistintamente tra gli aiuti agricoli generali, ma di un programma specifico di investimento destinato direttamente al settore olivicolo.

L’obiettivo: aumentare la produzione del 25%

Uno degli obiettivi più significativi del nuovo Piano Nazionale Olivicolo italiano è aumentare del 25% la produzione nazionale di olio extravergine di oliva……